دستگاه گوارش دام و بیان نکاتی مفید در رابطه با آن

نشخوار Rumination : اگر گوساله در هفته اول زندگی به غذای جامد دسترسی پیدا کند نشخوار در سن 3-2 هفتگی آغاز می گردد.

شروع نشخوار 5/1-5/0 ساعت بعد از خوردن غذا آغاز می گردد.

تعداد و طول نشخوار بستگی به فیبر غذا و اندازه قطعات ونوع غذا دارد و معمولا روزانه 24-4 دوره نشخوار انجام میگیرد که هر دوره 60-10 دقیقه طول می کشد. در حد میانگین روزانه تا هفت ساعت از وقت دام به نشخوار کردن می گذرد.

آروغRuctation  : بطور تقریبی روزانه حدود 600 لیترگاز تولید می شود که تقریبا از66 %  CO2 ، 26% CH4 ، 6%  N2 ، 11% H2S  و کمتر از 1%  O2 تشکیل یافته است. تعداد دفعات آروغ  به نوع غذا ومیزان تشکیل گاز بستگی دارد وتعداد آن در جیره ای که از علوفه خشک تشکیل شده باشد 20-15 باردر ساعت ودر جیره ی علوفه سبز 90-60 بار در ساعت می باشد.

ایجاد آروغ غیر از نوع غذا وابسته به وجود گازهای آزاد ، تحریک رسپتور های ناحیه ی کاردیا و انقباض کیسه ی پشتی شکمبه دارد .

بازگرداندن غذا Regurgitation و استفراغ Vomiting : تخلیه فعال محتویات شکمبه به علت انقباض همزمان پیش معده ها و عضلات شکم در گاو به ندرت اتفاق می افتد که شاید در اثر انباشتگی شکمبه ،فرم عصبی استونمی (کتوز عصبی)، ضایعات آماسی یا تومری در مدیاستن یا در مری و نگاری صورت می پذیرد.

مدفوع Defication  : گاو روزانه 24-10 بارو تقریبا حدود50-30 کیلوگرم در جمع مدفوع می کند.

قوام مدفوع و میزان خردشدگی ذرات علوفه: مدفوع گاو در حالت نرمال بصورت خمیری است. مدفوعی که چرب یا همراه موکوس بصورت لایه ای روی آن دیده شود احتمالا در اثر جابجائی شیردان بطرف چپ می باشد. مدفوع کف آلود و آبکی به رنگ قهوه ای مایل به زرد نشانه ای از اسیدوز شکمبه را دارد. از لحاظ میزان خردشدگی ذرات علوفه، مدفوع گاو سالم حاوی فیبرهای علوفه به میزان زیاد و باندازه تقریبی 5/0 سانتیمتر میباشد. وجود قطعات بزرگتر مثلا 2-1 سانت نشانه اختلالی در امر نشخوار یا تخلیه سریع مواد خورده شده از پیش معده می باشد، یکی از دلائل آن TRP است که به تازگی وقوع یافته باشد. وجود قطعات بلندتر ازچوب کبریت ممکن است در اثر بیماری دندان ، استنوز معدی، تورم نگاری، تورم شیردان اولسراتیو و لکوز پیشرفته دیواره شیردان محسوب گردد. مدفوعی که اندازه ذرات آن به طور غیرطبیعی کوچک باشد در رابطه با تاخیر در عبور هضمی توجیه می شود که ممکن است در جابجائی شیردان دیده شود و معمولا علاوه بر آن مدفوع حاوی موکوس نیز میباشد. وجود موکوس چسبناک سفید مایل به خاکستری (گاهی مخلوط با خون) نشانه ای از انسداد روده یا فلجی روده است. اگر بجای مدفوع مخاط سفید رنگ یا شیشه ای روشن از مقعد خارج گردد نشاندهنده فلج هزارلا omasalparesis میباشد.

پیش معده ها: پیش معده ها در گوساله های نوزاد رشد و تکامل کمی یافته اند درصورتیکه غذای جامد(علوفه یا بستر) دردسترس باشد گوساله ها در هفته اول یا دوم زندگی شروع به خوردن آن می کنندکه کم کم سبب تکامل فعالیت فیزیولوژیک پیش معده ها می گردد. نسبت حجم شکمبه به حجم شیردان 5/0 به 1 در چهار هفتگی و1به 1در هشت هفتگی و2 به1 دردوازده هفتگی ونهایتا 9 به 1 درگاو بالغ می باشد. 

 

تحریکات مکانیکی دراثر غذاهای فیبری(علوفه و غیره ) عامل افزایش اندازه ی پیش معده و تکامل ساختمان عضلانی آنها می گردد، در حالی که تحریک شیمیایی اسیدهای پروپیونیک وبوتیریک عامل رشد مخاط پیش معده هاست.

تهیه نمونه از مایع شکمبه : رنگ مایع شکمبه در حالت طبیعی با توجه به نوع تغذیه از خاکستری زیتونی تا سبز مایل به  قهوه ای  متغیر است.

بدین ترتیب که رنگ سبز هنگام تغذیه در چراگاه یا تغذیه از علوفه تازه (خصیل یا یونجه تازه) ، خاکستری متمایل به قهوه ای در جیره چغندر یا علوفه چغندر و قهوه ای مایل به زرد در جیره سیلوی ذرت یا کاه دیده میشود.

رنگهای غیر طبیعی،خاکستری شیری (به علت اسیدوز ) و سیاه مایل به سبز (به علت توقف طولانی و فساد مواد غذائی در پیش معده ها ) می باشند.

قوام مایع شکمبه کمی چسبناک است (ولی اگر نمونه بسیار چسبناک باشد ممکن است نمونه اساسا از بزاق تشکیل شده باشد لذا برای نمونه گیری ابتدا به میزانی مایع شکمبه باید دور ریخته شود (200- 100 میلی لیتر ابتدای مایع جمع آوری شده را باید دور ریخت ) و پس ازآن نمونه جمع آوری می شود.  وجود مایع آبکی حاکی از غیر فعال بودن محتوای شکمبه می باشد

غلظت یون هیدروژن : pH  طبیعی مایع شکمبه از 5/5  تا7 متغیر است.

عوامل تغذیه ای زیر، pH  محتویات پیش معده یا شکمبه گاو را تحت تاثیر قرار می دهند :

جیره غنی از فیبر خام - (100% -60% جیره حاوی علوفه خشبی) سبب طولانی شدن زمان نشخوار تا حدود 70-45 دقیقه به ازای هر کیلو گرم ماده خشک و ترشح زیاد بزاق می گردد (14-12 لیتر برای هر کیلو گرم ماده خشک) . این امر سبب افزایش نسبی pH  تا 8/6 –6/6 وکاهش نسبی غلظت اسید های چرب فرار (عمدتا اسید استیک ) در پیش معده ها میگردد ، که به آهستگی جذب شده و شرایط مناسب را برای رشد میکرو ارگانیسم های تجزیه کننده سلولز مساعد می کند .

 جیره غنی از کنسانتره – منجر به کاهش زمان نشخوار تا 45-35 دقیقه به ازای هر کیلو گرم ماده خشک و ترشح کم بزاق می گردد . این امر سبب کاهش pH (6-4/5 ) وتولید مقادیر نسبتا زیادی اسید های چرب فرار شده (نسبت اسید پروپیونیک بیشتر است ) که نسبتا به سرعت جذب شده و شرایط را برای رشد میکروارگانیسم های تجزیه کننده نشاسته مساعد می کند.

غیر از مصرف جیره غنی از کنسانتره گاهی در مواردی pH  به کمتر از 4 می رسد از جمله در پس زدن شیره شیردان به دلیل استنوز مکانیکی پیلور ، تورم شیردان ، اولسر شیردان ویا لکوز شیردان .

خاصیت ترسیب (رسوب) و شناوری : محتویات شکمبه تازه جمع آوری شده ، که در صورت نیاز با عبور از یک تامپول صاف شده باشد را می توان هنگام ته نشین شدن در یک استوانه ی شیشه ای مورد بررسی قرار داد. در حالت طبیعی بیشتر ذرات ریز غذائی  و تک یاخته ها بلافاصله شروع به ته نشین شدن می کنند در حالی که ذرات بزرگتر وفیبری تر همراه با حباب های گاز به طرف بالا رفته ویک لایه ی کف آلود تشکیل می دهند. زمان لازم برای کامل شدن  ترسیب وشناوری  sedimentation and  flotation  اندازه گیری شده  وتحت عنوان زمان فعالیت ترسیب نامیده می شود.این زمان در گاو های سالم  و جیره نرمال بر حسب نوع جیره و زمانی که از تغذیه می گذرد از 4 تا8 دقیقه متغیر است . سپس در نمونه هایکه مایع شکمبه فعال باشد ذراتی که ابتدا رسوب کرده بودند شروع به بالا رفتن کرده و به طرف لایه سطحی می روند.

مایع شکمبه آبکی که بعلت گرسنگی ، بی اشتهایی و یا غذای کم ارزش غیر فعال شده باشد ذرات در آن رسوب می کند ولی شناوری انجام نمی شود ویا به تعویق می افتد. این حالت در اسیدوز شکمبه نیز دیده می شود .

هنگامیکه محتویات پیش معده یا شکمبه دچار فساد شده باشد ، شناوری به سرعت انجام شده و همراه با کف فراوان است و گاهی ذرات جامد به مدت طولانی به حالت معلق باقی می مانند که این حالت در آلکالوز شکمبه ، فساد محتویات شکمبه و مسمومیت با اوره دیده می شود.

تک یاخته ها : تاژک داران ciliates و مژک داران flagellates  هر دو در مایع شکمبه وجود دارند. 

اما تنها مژک داران با توجه به تعداد و حجم آنها دارای اهمیت فیزیولوژیکی هستند مژک داران شکمبه  تحت شرایط بی هوازی  رشد می یابند .تک یاخته ها قادر به تکمیل برخی وظایف در روند هضم میکروبی مانند تجزیه قندها ی محلول و پلی ساکاریدها (مثل نشاسته ،همی سلولز ، پکتین ) هستند .

در مایع شکمبه تازه جمع آوری شده ممکن است بتوان تحرک تک یاخته ها را با چشم غیر مسلح  درون یک استوانه شیشه ای بررسی نمود. همچنین می توان یک قطره از مایع را برروی لام میکروسکوپی گرم قرار داده  و تک یاخته ها را به شکل ذرات درخشان بسیار متحرک مشاهده کرد. هنگامیکه مایع شکمبه کاملا ته نشین می شود ، اغلب می توان تک یاخته ها را به شکل یک نوار خاکستری در زیر لایه ذرات غذائی مشاهده نمود .

 باکتریها : تعداد باکتریها در شکمبه از 10⁷ تا 10¹²  در هر میلی لیتر مایع شکمبه متغیر است . همین طور بسته به نوع جیره تعداد آنها نیز تغییر می کند مثلا در مواردیکه جیره غنی از سلولز (فیبر خام ) باشد باکتریهای کمتری در مقایسه با جیره غنی از نشاسته در شکمبه وجود دارد .

باکتریهای شکمبه را بر اساس عمل آنها به چندین  دسته می توان  تقسیم کرد:

الف – گروهی که سلولز ، نشاسته وقندها را تجزیه میکند.

ب – گروهی که اسید پروپیونیک ، بوتیریک و لاکتیک تولید می کند .

ج – گروهی که متان تولید می کنند و باکتریهای پروتئولیتیک و غیره .

به منظور مشاهده میکوسکوپی میکروفلور شکمبه می توان گسترش مایع شکمبه را به وسیله جریان هوا  خشک کرده و با روش گرم Gram  رنگ آمیزی کرد(و یا رنگ آمیزی گیمسا ) .بسته به نوع  جیره غذائی نوع باکتریها تفاوت می کند .

گاوی که مقدار زیادی علوفه  اعم از تر و خشک  خورده باشد ، دارای درصد بالائی از انواع استرپتوکوک، کوکسی ها و باکتریهای استوانه ای شکل (rods ) می باشد .درمصرف جیره مخلوط علوفه  خشک و کنسانتره به نسبت زیادی  کوکسی های گرم منفی  و باکتریهای استوانه ای شکل (rods ) گرم مثبت حضور دارند .

 در برخی شرایط پر خوری غذاها ی غنی از کربو هیدراتها ، اولین تغییر افزایش کوکسی های گرم مثبت (استرپتو کوکوس  بویس ) است در مرحله بعدی باکتریهای استوانه ای شکل گرم مثبت  کوتاه وسپس باکتریهای استوانه ای شکل گرم مثبت بلند (لاکتوباسیل ها ) غالب می گردند .

قارچها و مخمرها در محتویات شکمبه وجود دارند اما نقش واهمیت آنها کاملا مشخص نیست. آنها ممکن است در سنتز اسید ها ی امینه و ویتامین ها نقش داشته باشند.

اسید های چرب فرار در شکمبه : غلظت اسید های چرب فرار 120- 60 مول در هر لیتر مایع شکمبه است که شامل  %25 -%20 اسید پروپیونیک، %65- %50 اسید استیک، %20- %10 اسید بوتیریک و حدود %5  اسید های چرب با زنجیره طولانی می باشد، در حالت طبیعی اسید لاکتیک به مقادیر جزئی وجود دارد.

 

تشخیص التهاب صفاق از طریق بررسی میزان کشید گی دیواره حفره بطنی : کشیدگی دیواره ی حفره ی بطنی توسّط انگشتانی که اندکی از هم باز شده اند یا پشت دست نیمه بسته دقیقا درست بالای چین تهیگاهی راست مورد معاینه قرارمی گیرد.

دیواره طبیعی حفره بطنی نرم است . کشیدگی به درجات مختلف التهاب ودردناک بودن درون حفره بطنی ویا به میزان پریتونیت بستگی دارد . گاهی در انباشته بودن بیش از حد دستگاه گوارش توسط مواد خشبی نیز کمی کشیدگی احساس می شود . ممکن است در تورم صفاق شدید ومنتشر بهمراه افزایش مایع صفاقی کشیدگی طبیعی و شل باشد . معمولا وجود دیواره ی شل همراه تموج نیز در آبستنی سنگین دیده می شود.

تست های جسم خارجی : این تست ها بر اساس افزایش حساسیت صفاق در اطراف نگاری در رتیکولوپریتونیت تروماتیک ابداع شده اند . این تست همچنین واکنش درد مشابهی را در بیماریهای کبد، هزار لا، شیردان و ریه ها می تواند نشان دهد، اگر چه ناله ناشی از درد در محوطه بطنی در اثر نفوذ جسم خارجی و متاثر شدن صفاق کاملا مشخص بوده و ناله ای صدا دار و کوتاه می باشد .

در مواردی که جسم خارجی به تازگی نفوذ کرده باشد ، ناله معمولا واضح تر است  اما در مواردی که مدتی که از نفوذ جسم خارجی گذشته باشد، تا حدودی از بین رفته ویا ممکن است تنها در موارد استثنائی بروز کند ، این ناله نباید با صداهای تنفسی اشتباه گردد. روشی دیگر برای شنیدن صدای ناله ،ایستادن فردی در کنار سر دام می باشد، اگر چه بهتر است که دامپزشک گوشی خود را برروی نای دام قرار دهد. روشی دیگر که در اماکن پر سروصدا قابل استفاده است، احساس ارتعاشات ناشی از ناله با قرار دادن کف دست برروی حنجره است . درصورت امکان می توان حساسیت محدوده ی نگاری را به دنبال متوقف کردن تنفس دام برای مدتی کوتاه مورد آزمایش قرار داد در این روش به علت انقباض شدید دیافراگم که به دنبال قطع تنفس ایجاد می گردد، حساسیت افزایش می یابد.

ü       در صورتی که مشکوک به جسم خارجی باشند ، توصیه می گردد که حداقل سه تست زیر انجام شود .

- تست چنگ زدن پشت : پوست روی برجستگی جدوگاه در بالای شانه در مشت گرفته شده ورو به بالا کشیده می شود، به طوری که پشت دام ناگهان رو به پایین فشرده شود، این عمل سبب جابجایی اندامها در ناحیه غضروف گزیفوئید شده ودر صورتی که چسبندگی های فیبرینی یا فیبری در آن ناحیه وجود داشته باشد ، دام واکنشی حاکی از درد از خود نشان خواهد داد. ابتدا باید فشاری ملایم و سپس فشار قویتری اعمال شود تا میزان حساسیت دام مشخص گردد. اگر دام قوی و بزرگ باشد ممکن است به جای چنگ زدن پشت نیاز به استفاده از تست میله باشد .

ـ  تست میله : میله ای به طول 5/1 –1 متر وضخامت یک بازو را در زیر بدن قرار داده وهر طرف آن را دو نفر نگه می دارند. میله را به آرامی به سمت بالا برده وسپس یکباره پایین می آورند. این تست را از ناحیه ی غضروف  گزیفوئید شروع کرده وبه فواصل یک کف دست به سمت عقب می برند (باید مراقب بود تا به آلت تناسلی گاو نر و رحم گاو های آبستن سنگین آسیبی وارد نیاید) . در حین انجام تست دام ممکن پشت و شکم خود راعمدا به بالا بکشد ، که این وضعیت را می توان با چنگ زدن پشت اصلاح نمود. وجود منطقه محدود دردناک در حد فاصل بین غضروف گزیفوئید وناف نشانه ی نفوذ ساده ی جسم خارجی می باشد. در حالی که حساسیت شدید ممکن است به علت وجود ضایعاتی درنقطه ی دیگر باشد.

دقه برای تعیین وجود درد : با استفاده از یک چکش سنگین دارای سر لاستیکی  انجام می شود ، ضربات در ابتدا ملایم بوده وتدریجا قویتر می گردند. دقه درطول سه یا چهار خط افقی از جمله خط میانی شکم ، بر روی قفسه سینه و دیواره شکم انجام می شود. از دقه دنده ها به علت حساسیت طبیعی آنها و سیاهرگهای پستانی به علت خطر ایجاد هماتوم باید اجتناب شود. در صورت وجود هر گونه حساسیتی می توان محدوده ی آنرا با دقه در طول خطوط عمودی دقیقا مشخص نمود. 

 

منبع: 

اداره کل دامپزشکی استان فارس

نکاتی پیرامون پرورش صنعتی بلدرچین

وجود ویژگی های مناسب همچون رشد سریع ، بلوغ زودرس ، تولید تخم بالا ، کوتاهی فاصله میان نسل ها ، بالابودن تراکم پرورشی در واحد سطح ، ارزان بودن جیره مصرفی ، حساسیت کم نسبت به بعضی از بیماری های طیور ، قیمت بالای تولیدات که شامل گوشت و تخم می باشد و به خصوص بازگشت سریع سرمایه سبب شده است تا بلدرچین به عنوان یک پرنده مطلوب نزد کشاورزان و پرورش دهندگان تلقی شده و علاقمندان زیادی به پرورش صنعتی این پرنده روی آورند .
مهمترین نکاتی که سبب صنعتی شدن پرورش این پرنده شده است به شرح زیر می باشد :

  ۱ میزان رشد سریع : میزان رشد این پرنده در حدود ۵/۳ برابر سریعتر از دیگر طیور اهلی می باشد . 
۲ -  بلوغ جنسی سریع : در حدود سن ۵۰ – ۴۰ روزگی بلدرچین های ماده در پیک تولید هستند . 
۳ - تولید تخم بالا : در صورت پرورش صحیح ، این پرندگان در سال اول تولید توانایی تولید ۲۶۰ تخم را دارا می باشند . 
۴ -  کوتاه بودن فاصله میان نسل ها : توان بلدرچین در تولید ۴ – ۳ نسل در سال اول تولید این امکان را برای محققین فراهم آورده است تا از آن به عنوان پرنده ای آزمایشگاهی استفاده نمایند .
۵ - دوره انکوباسیون کوتاه : جوجه کشی تخم این پرنده ۱۸ – ۱۷ روز طول می کشد . 
۶ - تراکم بالای پرورش : با توجه به اینکه جثه این پرنده کوچک و نیز به سطح آبخوری و دانخوری کمتری احتیاج دارد در مقایسه با دیگر پرندگان تعداد پرنده بیشتری در واحد سطح میتوان پرورش داد . 
۷ - واکسیناسیون کمتر : با توجه به اینکه گونه های بلدرچین در برابر برخی از بیماری های رایج طیور حساسیت کمتری دارند در نتیجه به واکسیناسیون کمتری احتیاج دارند .

 ۸ برگشت سریع سرمایه : با توجه به اینکه سن بلوغ بلدرچین ۵۰ – ۴۰ روزگی می باشد در نتیجه می توان گوشت و تخم این پرنده را سریع به بازار عرضه نمود .
۹ - ارزش غذایی بالای گوشت و تخم بلدرچین

در کشور ما بعد از انقلاب برای اولین بار پرورش بلدرچین در استان یزد آغاز گردید که به صورت مجتمع شامل واحد مادر ، گوشتی ، بسته بندی و جوجه کشی اداره می گردد .
بلدرچین دارای گوشتی با پروتئین بالا و درصد چربی کمتری می باشد که برای کودکان و بیماران بسیار سودمند و مفید می باشد . تخم بلدرچین بیضی شکل می باشد که وزن آن ۱۵ – ۸ گرم و رنگ آن معمولا سفید با خال های سیاه یا قهوه ای تا آبی و زرد نخودی مایل به سبز می باشد . الگوی تخم و رنگ تخم بلدرچین منحصر به فرد است و منبع خوبی از ویتامین ها (به جز ویتامین c ) می باشد . کیفیت تخم بلدرچین بالاو میزان کلسترول آن از تخم مرغ کمتر است . تعیین جنسیت جوجه بلدرچین از سن ۱ روزگی صورت می گیرد که این کار نیازمند افراد آموزش دیده و ماهر می باشد . اما از سن ۳ هفتگی می توان نرها و ماده ها را به وسیله رنگ پر های ناحیه سینه از یکدیگر تشخیص داد. پرهای سینه ای نرها به رنگ قرمر مایل به قهوه ای و ماده ها به رنگ خرمائی سوخته ( خاکستری با نقاط سیاه رنگ ) روی آنها می باشد .
وزن جوجه های تازه هچ شده در حدود ۱۰ – ۵ گرم می باشد که درسن ۵۰ – ۴۰ روزگی به بلوغ می رسند. وزن بلدرچین های نر بالغ ۱۵۰ – ۹۰ گرم و ماده ها ۱۸۰ – ۱۱۰ گرم می باشد . همچنین تعداد کروموزوم های بلدرچین ۷۸ می باشد که شش جفت آنها کروموزوم های بزرگ ، شش جفت متوسط و ۲۷ جفت میکروکروموزوم می باشند که کروموزوم های جنسی از نوع بزرگ می باشند .

 جوجه کشی :
تخمگذاری بلدرچین ها از بعد از ظهر شروع و در غروب پایان می پذیرد که بر اساس فصل ، شرایط آب و هوائی و برنامه کاری جمع آوری تخم ها چندین بار در طول این مدت صورت می پذیرید . دمای مناسب محل ذخیره سازی تخم ها ۵/۱۵ – ۵/۱۲ درجه سانتیگراد و با رطوبت ۸۰ – ۷۵ % می باشد که این شرایط برای ذخیره تخم ها در مدت زمان ۷ – ۵ روز است . قبل از قرار دادن تخم ها در داخل در دستگاه ستر باید تخم های آلوده را به وسیله کاغذ سمباده یا پارچه پشمی سفت به آرامی تمیز و در محلول گرم ( ۳/۴۳ درجه سانتیگراد ) ضدعفونی کرد . سپس آنها را در دمای ۱/۲۱ درجه سانتیگراد و رطوبت ۷۵ % به مدت ۲۰ دقیقه به نسبت ۲۰ گرم پرمنگنات پتاسیم و ۴۰ سی سی فرمالین گازدهی می نمایند . سپس تخم ها را در داخل دستگاه ستر قرار می دهند .

 پرورش جوجه :
دمای آغازین جهت پرورش جوجه بلدرچین در زیر مادر مصنوعی و در بالای سر جوجه ۳۵ درجه سانتیگراد می باشد که این دما هر چهار روز یک بار ۸/۲ – ۵/۲ درجه کاهش می یابد تا به ۲۱ درجه سانتیگراد برسد . معمولا برای هر جوجه ۱۵۰ سانتیمتر مربع فضا تا سن ۳ هفتگی در نظر می گیرند . استفاده از آب شکر ۸ % در ۳ – ۲ روز اول نتیجه خوبی را در بر خواهد داشت . برای جوجه بلدرچین ها تا سن ۳ هفتگی ۲ سانتی متر دانخوری و ۱ سانتی متر آبخوری به ازاء هر قطعه در نظر می گیرند . در دو هفته اول نوررسانی ۲۴ ساعته می باشد که پس از آن تا ۱۲ ساعت کاهش می یابد .

 پرورش نیمچه :
معمولا از دو روش برای پرورش بلدرچین استفاده می شود : ۱ – بستر ۲ – باتری که اخیرا مورد استفاده قرار می گیرد که دارای مزایایی همچون تعداد جوجه بیشتر در واحد سطح ، نیروی کار کمتر ، بهداشت بهتر ، سهولت در حذف ، درمان و پیشگیری و استفاده بهتر از سطح می باشد .
دمای مورد نیاز نیمچه ها ۲۸ – ۲۱ درجه سانتیگراد می باشد و از ۱۲ ساعت نور تا سن ۵ هفتگی که بلدرچین ها به قفس های تخمگذاری منتقل می شوند بهره می برند . برای رشد بهتر ، نرها و ماده ها جدا از یکدیگر پرورش داده می شوند . در این سن در بستر به ازاء هر نیمچه ۱۸۰ – ۱۵۰ سانتیمتر مربع بسته به نوع جوجه وفصل در نظر می گیرند . برای هر جوجه ۳ – ۵/۲ سانتیمتر دانخوری و ۲ – ۵/۱ سانتیمتر آبخوری در نظر می گیرند . در صورت استفاده از آبخوری نیپل ، هر نیپل برای ۱۵ پرنده در نظر گرفته می شود .

 پرورش بلدرچین مادر :
در حالت تجاری بلدرچین ها در قفس های توری به ظرفیت ۲۰ تا ۳۰ و حتی ۴۰ بلدرچین پرورش داده می شوند . معمولا به ازاء هر بلدرچین ۲۰۰ – ۱۵۰ سانتیمتر مربع فضا در قفس در نظر گرفته می شود . مقدار فضای دانخوری ۳ – ۵/۲ سانتیمتر به ازاء هر قطعه می باشد . مقدار فضای آبخوری معمولا عامل محدود کننده ای در سیستم قفس نیست . قفس ها معمولا تا ۸ ردیف نصب می شوند . سن فروش بلدرچین ها معمولا ۱۸ – ۱۷ هفتگی می باشد .

بیماری ها :
بلدرچین معمولا به بیماری های زیر حساسیت بیشتری دارد :

۱ - مارک : که واکسیناسیون آن در سن ۲۰ روزگی و با تزریق در ناحیه گردن صورت می گیرد . 
۲ -  نیوکاسل : که واکسیناسیون آن همزمان با مارک به صورت قطره چشمی صورت می گیرد و هر ۳ ماه یک بار به صورت اسپری مصرف می گردد . 
۳ -  آبله : که واکسن آن در ۸ -۶ هفتگی مصرف می گردد.

از دیگر بیماری هایی که بلدرچین را درگیر می نماید می توان به کوکسیدیوز ، کانی بالیسم ، سالمونلا ، ورم روده ای قرحه ای و برونشیت اشاره کرد .
▪ درصد تلفات بلدرچین در سنین مختلف به قرار زیر می باشد :
۱۰ - ۱ روزگی : ۲ %
۱۰ روزگی تا شروع تخمگذاری ۲%
دوره تخمگذاری (۱۰ ماه ) ۱۵%

نویسنده: مهندس حبیب اله زارع

بررسی اقتصادی استفاده از کنجاله کانولا در جیره طیور

مقدمه:

کانولا از واریته های کلزا بوده ومخصوص مناطق معتدل وسردسیراست.ازلحاظاسیدهای امینه گوگردداروویتامینها غنی است. کنجاله کانولا بطورمتوسط40%ژروتئین دارد.میزان اسید اوروسیک ان کمتر از2%کل اسیدهای چرب میباشد.

حاوی کمتراز30میکرومول گلوکوزینولات درهرگرم ماده خشک بدون روغن می باشد .

مواد وروشها :

دراین تحقیق ازتعداد400قطعه جوجه نریکروزه گوشتی سویه تجاری ارین استفاده شد. قالب طرح کاملا تصادفی بودومدت اجرای ان 8هفته با جیرهای ازمایشی شامل سطوح جیره شاهد(0)“5“10“15 و20%کنجاله کانولا با 4 تکرار وهر تکرارشامل20قطعه جوجه بود.

نتایج :

جدول- 1 اثر سطوح مختلف کنجاله کانولا بر صفات عملکردی جوجه های گوشتی (سن 1 تا 56 روزگی)

وزن تیروئید به وزن زنده (میلی گرم / کیلوگرم)	درصد وزن کبد به لاشه	تلفات(%)	ضریب تبدیل غذایی	افزایش وزن(گرم)	خوراک مصرفی (گرم)	گروههای آزمایشی
25/116  ± 15/7 ab	84/2  ±  41/0	75/18  ±  5/7	23/2  ± 07/0 b	3086  ±  71/15	6888  ±  75	شاهد
75/130  ± 2/12 ab	91/2  ±  23/0	25/11  ±  3/4	22/2  ± 03/0 b	3114  ±  74/39	6943  ±  140	5% کانولا
75/130  ± 2/12 ab	91/2  ±  23/0	25/11  ±  3/4	22/2  ± 03/0 b	3084  ±  1/88	6853  ±  99	10% کانولا
75/133  ± 53/8 a	00/3  ±  13/0	75/18  ±  4/2	26/2  ± 02/0 ab	3039  ±  11/71	6860  ±  152	15% کانولا
140  ± 99/13 a	20/3  ±  27/0	25/16  ±  3/1	36/2  ± 03/0 a	2945  ±  12/67	6972  ±  71	20% کانولا

کارایی تولید	هزینه تولید هر کیلوگرم گوشت زنده (ریال)	افزایش وزن در کل دوره (گرم)	هزینه خوراک مصرفی در کل دوره  (ریال)	گروههای آزمایشی
6/2160  ±  03/157	3637	0/3086  ±  71/15	11225	شاهد
4/2085  ±  94/272	3545	61/3114  ±  74/39	11041	5% کانولا
5/2237  ±  58/168	3459	27/3084  ±  1/88	10669	10% کانولا
1968  ±  75/42	3433	55/ 3039 ±  11/71	10470	15% کانولا
57/1892  ±  32/87	3542	75/ 2945 ±  12/67	10433	20% کانولا

نتایج استفاده ازکنجاله کانولا در جیره طیورتخمگذار:

استفاده زیادازکنجاله کانولا برروی تعدادتخم مرغ اثری ندارد.هنگامی که کنجاله کانولا به جیره مرغان تخمگذارافزوده میشوداندکی کاهش درمیزان خوراک مصرفی و اندازه تخم دیده می شود.حداکثر 10%کنجاله کانولا که مقادیر گلوکوزینولات ان ژائین است میتواند به عنوان مکمل ژروتئین در جیره طیور تخمگذار پوسته سفیدبکار رود.حداکثر5%کنجاله کانولا به عنوان مکمل ژروتئین درجیره طیور تخمگذارباژوسته قهوهای توصیه می شود.

منابع

1ـ علیزاده عظیمی ؛ س . پیروز بخت ؛ م ، اسکندر شیری ، ن . محمدی ، ا . و س . م . مهدی زاده . (1376) ، استفاده از مقادیر مختلف کنجاله کانولا در تغذیه طیور گوشتی ، گزارش نهایی طرح تحقیقاتی . 64 ص .

2- Clark, W.D., Classen, H.L.& Newkirk, R.W.(2001). Assessment of tial-end dehulled canola meal for use in broiler diets. Canadian journal of Animal Science. 81:379-386.

3- Hill, R. (1979) . A review of the toxic effects of rapeseed meal with observations on meal from improved varieties. British Veterinary Journal. 135:3-16

عوامل موثر در ایجاد ورم پستان

شاید به خاطر گذاشتن این پست بلاگم فیلتر بشه اما چون مطلب فارسی در این رابطه کمه من این کار رو می کنم و این پست رو برای علاقه مندان میزارم. استفاده کنید.  

عوامل موثر در ایجاد ورم پستان :

ورم پستان به التهاب غده پستان اطلاق می شود و در حقیقت التهاب پاسخی است از سوی بدن در برابر صدماتی که به بافت پستان وارد شده است. عمده ترین علت این بیماری باکتریها می باشند، البته میکروارگانیسمهای دیگری نظیر مخمرها، مایکروپلاسما و جلبکها نیز می توانند سبب این بیماری شوند.

غیر از ورم پستان که توسط باکتری سل ایجاد می شود و از طریق خون تولید بیماری می کند، سایر باکترهای مولد ورم پستان از راه سر پستانک وارد غده شده و پس از استقرار در غده ایجاد توکسین(سم) کرده و با این عمل تعدادی از سلولهای مترشحه شیر از بین می روند.

بنابراین یکی از ضرر های عمده این بیماری کاهش شیر تولیدی دام می باشد . همانطور که اشاره شد التهاب واکنش بدن نسبت به عفونت تیجاد شده است. در هنگام عفونت پستانی گلوبولهای سفید که نقش حفاظتی بدن را بر عهده دارند تعدادشان در خون زیاد شده و از طریق جریان خون به طرف غده هدایت می شوندو با توجه به کند شدن جریان خون در رگهای پستان، این سلولها به دیواره مویرگها چسبیده و از طریق خون وارد شیر می شوند و با باکتریها مقابله کرده و آنها را تا حد امکان از بین می برند و پس از موارد تشخیص بیماری ورم پستان، افزایش این سلولها می باشد که به این سلولها سلولهای سوماتیکی یا بدنی اطلاق می شود. بیشترین باکتریهای تولید کننده این بیماریها استافیلوکوکوس اورئوس استرپتوکوکوس آگالاکتیه، کلی فرم و استوکوک ها می باشند.

 

ورم پستان به سه شکل حاد، تحت حاد و مزمن دیه می شود. در ورم پستان حاد، پستان کاملاً متورم و دردناک، دام دچار تب و بی اشتهایی شده و شیر نیز به میزان زیاد کاهش می یابد. این نوع ورم پستان قابل تشخیص بوده و با توجه به درمان انتی بیوتیکیمداوا می شود. شیر دام بیمار 4 تا 7 روز پس از آخرین تزریق آنتی بیوتیک نباید با شیر دامهی دیگر مخلوط گردد.

 

در روم پستان تحت حاد بیشترین خسارت به دامدار و کارخانجات فرآوری شیر وارد می شود و هیچ گونه علائم بالینی در دام مشاهده نمی گردد، ولی کاهش شیر و همچنین تغییر در وضعیت ترکیبات شیمیایی شیر ایجاد شده و با توجه به فعال شدن برخی از آنزیمها تاثیرات به سزایی در محصولاتی نظیر پنیر، کره و خامه به وجود آمده و باعث کاهش کیفیت این محصولات می شود. این ورم پستان به سرعت در تمام گله انتشار می یابد که با روشهایی نظیر استفاده از استریپ کاپ،  CMTو تعیین هدایت الکتریکی می توان به این نوع ورم پستانی پی برد.

ورم پستان مزمن: در این نوع ورم پستان باکتریهای مولد بیماری در بافت پستان وجود داشته و در صورت مساعد بودن شرایط رشد نموده و باعث ابتلای دام به بیماری ورم پستان می شود.

1 – استافیلوکوکوس.

2 – اورئوس.

3 – استرپتوکوکوس.

جدول استاندارد های اندازه گیری عملکرد تولید مثلی

مورد	میانگین	مطلوب
نرخ آبستنی (%)	40-45	بالاتر از 50
تعداد تلقیح بازاء هر آبستنی	2/2-8/1	کمتر از 7/1
فاصله زایش (ماه)	15-5/13	13- 12
گوساله های تولیدی   (%)	80-70	بالاتر از 90
روزهای باز	130	105 یا کمتر

 

 

 

 

 

 

 

سیلو کردن و توضیحاتی مفید در رابطه با آن

 

علوفه‌هایی همچون شبدر، برگ چغندر، قصیل جو، تفاله‌تر چغندر‌قند، ذرت علوفه‌ای و سایر ضایعات مرطوب کشاورزی از این جمله‌اند.

در این مقاله سعی می‌شود اطلاعات مفید و کاربردی برای تهیه سیلو از مواد غذایی با رطوبت بالا که امکان نگهداری آن را برای طولانی مدت فراهم می‌سازد، در اختیار قرار داده شود.

روش­های نگهداری علوفه مرطوب

در بافت گیاهی انواع علوفه‌، مواد غذایی وجود دارد که محیط مناسبی برای رشد میکروب‌ها و قارچ‌هاست. این موجودات در حالت عادی در رطوبت بالا به سرعت باعث فساد و کپک‌زدگی می‌شوند. برای جلوگیری از فساد علوفه، محیط باید اسیدی یا قلیایی شود.

الف-ایجاد محیط اسیدی

برای ایجاد یک محیط اسیدی ما می‌توانیم از اسیدهای خوراکی استفاده کنیم اما این مواد گران‌قیمت هستند. بنابراین بهترین راه‌حل استفاده از میکروب‌های مفید است. این دسته از میکروب‌ها اطراف ما وجود دارند ولی فقط در محیط‌هایی که هوا نیست می‌توانند بر میکروب‌ها و قارچ‌های مضر غلبه کنند. برای این کار باید محیط مناسب را برای رشد آنها فراهم کنیم. حال سئوال این است که محیط مناسب برای رشد میکروب‌های مفید چگونه محیطی باید باشد؟ محیطی که از نظر رطوبت، مواد قندی مناسب بوده و فاقد هوا باشد.

1 -رطوبت علوفه

رطوبت مناسب برای علوفه 65 تا 70 درصد است. اگر میزان رطوبت بیشتر باشد(به علت اسیدی شدن بیش از حد مشکل ایجاد می‌شود). برای کاهش رطوبت، به علوفه کاه خشک اضافه می‌کنیم، اما رطوبت کمتر از 55 درصد باعث تولید اسید کمتر شده و سیلو فاسد می‌شود. برای تامین رطوبت با افزودن آب، رطوبت را به 65درصد می‌رسانیم (برای تخمین میزان رطوبت یک مشت از علوفه را در دست گرفته و محکم بفشارید. اگر آب از آن خارج شد رطوبت بیش از 70 درصد است و اگر دست شما خیس نشد رطوبت کمتر از 50 درصد است. رطوبت مناسب زمانی است که فقط دست شما خیس شود.

2 - مواد قندیدر علوفه ای همچون ذرت علوفه‌ای، قصیل جو، تفاله تر چغندر قند، کنگر سبز، برگ چغندر، بطور طبیعی مواد قندی(کربوهیدرات) به اندازه کافی وجود دارد. اما در علوفه‌هایی همچون شبدر، یونجه، تفاله مرکبات، تفاله گوجه‌فرنگی تر، مواد قندی کمتر است و باید با اضافه کردن ملاس و یا آرد جو مواد قندی کافی به آن اضافه شود. برای این‌کار به ازای هر ده کیلو ماده خشک علوفه، نیم کیلو ملاس و یا سیصد گرم آرد اضافه کرده و آن ‌را مخلوط می‌کنیم.

3 - خروج هوا از علوفه

برای خارج کردن هوا از علوفه آن را با فشار اجسام سنگین مثل یک غلطک سنگین یا فشار چرخ تراکتور یا وسایل نقلیه دیگر پرس کرده و می‌فشاریم و سپس با استفاده از نایلون آن را در مقابل ورود هوا نفوذ ناپذیر می‌کنیم. اگر سیلوی سنتی(کوچک) در اختیار دارید با کشیدن نایلون عریض(عرض 6 متر) و سپس ریختن خاک بر روی آن از ورود هوا جلوگیری می‌شود. در غیر این‌صورت باید بر روی زمین یک نایلون عریض پهن کرده و پس از ریختن مواد روی آن را دوباره با پلاستیک بپوشانید و با اجسام سنگین مثل خاک یا لاستیک فرسوده از باد و باران و نور آفتاب محافظت نمایید؛ البته می‌توان در هر محیطی که فاقد هوا باشد(مثل بشکه پلاستیکی) این کار را انجام داد.

نکته: 

 دقت کنید محل زمین سیلو طوری انتخاب شود تا در هنگام بارندگی، در آن‌جا آب جمع نشود و موش و سایر جوندگان نتوانند با حفر سوراخ باعث هواگرفتگی و فساد علوفه شوند.

ب-قلیایی­ کردن محیط:

راه دوم قلیایی کردن محیط برای جلوگیری از رشد میکروب‌های مضر است. البته باید توجه داشت که اسیدی‌کردن، روش به مراتب بهتری است و علوفه تولید شده خوش خوراک‌تر است اما در مواردی که مواد قندی در علوفه کم است به ناچار از این روش استفاده می‌کنیم. برای این‌کار ما باید از مواد شیمیایی قلیایی استفاده کنیم، مواد شیمیایی قلیایی مانند سود سوز آور یا آمونیاک بسیار خطرناک بوده و استفاده از آنها توصیه نمی‌شود. اما استفاده ا ز کود اوره به علت داشتن اوره و آزاد کردن آمونیاک در داخل سیلو بسیار مناسب است. برای این‌کار باید چند نکته رعایت شود

1 -  رطوبت مناسب: رطوبت مناسب برای این کار بین 60 تا 70 درصد است که همان‌طور که قبلاً گفته شد با روش‌هایی قابل تنظیم و ایجاد است.

2 -  خارج کردن هوا: در این روش لازم به فشردن علوفه با اجسام سنگین نیست و تنها فشار غلطک‌های کوچک دستی و فشار پای کارگر کافی است.

3 -  افزودن اوره به علوفه سیلو شده: برای اضافه کردن اوره باید به ازای هر یک تن ماده خشک مواد علوفه‌ای 20 کیلو کود اوره اضافه شود.

نحوه اضافه­ کردن کود اوره

اگر علوفه دارای رطوبت کافی است(به نسبت یک سوم اوره و دوسوم آب) یعنی برای مثال یک کیلو کود اوره را با دو لیتر آب مخلوط نموده و برای 50 کیلو علوفه مصرف می‌شود. اما اگر رطوبت کافی نیست کود اوره مصرفی را با کل آب مورد نیاز اضافه کرده و بر روی علوفه می‌پاشیم (توسط آب‌پاش یا سم‌پاش).     

   زمان نگهداری علوفه در سیلوی اسیدی و نحوه مصرف آن

سیلوی اسـیدی معمولاً بلافاصله بعد از تهیه قابل اســتفاده است و می توان با کنار زدن یک قسمت از نایلون به تدریج از آن استفاده نمود. اما باید توجه کرد که اگر هوا به علوفه برسد بعد از 36 ساعت علوفه فاسد می‌شود و باید قسمت‌های در معرض هوا را به سرعت و با عمق 15 سانتی متر روزانه مصرف کرد.

توجه:

در صورت باز نشدن، سیلو برای ماه‌های متمادی سالم و قابل استفاده است. اما در صورت ورود آب باران یا زه آب، سوراخ شدن نایلون توسط موش یا حیوانات و انسان و باز شدن روی سیلو به سرعت و ظرف چند روز قسمت‌های در معرض هوا، فاسد و غیر قابل استفاده شود. علوفه مصرفی دردام‌های مختلف متفاوت و (در حدود 2-1 درصد وزن بدن دام) به صورت ماده خشک است.

میزان مجاز مصرف و نحوه مصرف سیلوی قلیایی

در این سیلو علوفه بعد از بیست روز قابل استفاده است و به علت بوی تند آمونیاک باید قبل از مصرف حتماٌ هوادهی شود(حداقل 3 ساعت قبل از مصرف علوفه باید از سیلو خارج و در هوای آزاد قرار داده شود) و با مصرف تدریجی آن دام کم‌کم به خوردن آن عادت کند.

میزان مصرف این نوع سیلو برای انواع دام می‌تواند تا 1درصد وزن بدن دام به صورت ماده خشک انجام شود.

نکته:

طول دوران عادت دام به علوفه قلیایی 10‌روز است. طی این زمان دام به‌تدریج و در صورت لزوم با مخلوط کردن علوفه با سایر غذاها به آن عادت خواهد کرد. 

توصیه های لازم برای مصرف علوفه در دام های مختلف

1 - گاو شیری

علوفه‌ای که در سیلوی اسیدی(تخمیری) تهیه شده باشد به راحتی تا 50 درصد یا نصف ماده خشک خوراک روزانه گاو شیری را تامین می‌نماید و به علت هزینه کم تهیه این علوفه‌ها از این طریق در هزینه تولید شیر صرفه‌جویی خواهد شد. هم‌چنین برای تغذیه گوساله‌های 6 تا 12 ماهه و گاوهای خشک و گاو نر نیز به راحتی مصرف می‌شود.

سیلوی قلیایی یا آمونیاکی فقط برای گاوهای شیری کم تولید که زیر 18 کیلو گرم شیر تولید می‌کنند، توصیه می‌شود و مصرف آن برای گوساله‌های 3 تا 6 ماهه، توصیه نمی‌شود؛ اما مصرف آن برای گاوهای نر توصیه می شود. اما باید توجه داشت که در هنگام مصرف، علوفه‌ای که در اختیار دام قرار داده می‌شود باید همراه با دانه غلات مانند جو یا کنسانتره مصرف شود. در صورت بروز مسمومیت آمونیاکی می‌توان با مصرف سرکه(مخلوط نیم لیتر سرکه و نیم لیتر آب) به درمان دام پرداخت

2 - گوسفند و  بز

مصرف علوفه تهیه شده در سیلوی اسیدی برای گوسفند و بز داشتی بلامانع است و با مصرف این علوفه در جیره بره‌های‌پرواری در هزینه تعلیف آنان صرفه‌جویی زیادی خواهد شد. میزان مصرف علوفه تا 40% ماده خشک مصرفی حیوان می‌تواند انجام شود.

علوفه‌های تهیه شده در سیلوهای قلیایی(آمونیاکی) نیز برای دام سبک (گوسفند و بز داشتی) قابل استفاده است ولی فقط در شرایطی توصیه می‌شود که در جیره مصرفی دام مواد قندی کافی(جو، گندم و کنسانتره) و همچنین آب کافی در اختیار باشد، مصرف این علوفه تا حداکثر یک کیلوگرم در روز انجام می‌شود.

3 - سایر دام ­هامصرف علوفه اسیدی(تخمیری) برای انواع دام ها(از جمله شتر، گاومیش، اسب و الاغ) انجام می‌شود. اما درخصوص علوفه قلیایی(آمونیاکی) مصرف آن برای تک سمیان مانند اسب و الاغ می‌تواند کشنده و خطرناک باشد؛ اما در نشخوارکنندگان مانند شتر و گاومیش مصرف آن ایرادی ندارد.

ویترین شكسته دامپروری

کامران ملک پور- دو روز پیش هفتمین نمایشگاه صنعت دام و طیور كه باید آن را ویترین عملكرد دولت نهم در صنعت دامپروری دانست بدون استقبال صاحبان این صنعت و حتی مدیران دولتی به كار خود پایان داد. در این میان حتی مسوولا‌ن وزارت جهاد كشاورزی هم توجه چندانی به نمایشگاه امسال نكردند. اغلب مدیران این وزارتخانه از حضور در گردهمایی دامپروران خودداری كردند. این در حالی بود كه بسیاری از تولیدكنندگان دام و طیور در روز افتتاحیه، انتظار حضور وزیر یا معاون امور دام وزارتخانه را می‌كشیدند.

آنها امیدوار بودند از این فرصت برای طرح مشكلا‌ت خود استفاده كنند. اما در افتتاحیه نه‌تنها از وزیر و معاونانش خبری نشد بلكه حتی مدیران رده میانی معاونت امور دام هم ترجیح دادند تا در این مراسم كه تنها به قیچی كردن یك روبان رنگی خلا‌صه شد حضور پیدا نكنند. آنها ترجیح دادند باز هم از مواجهه مستقیم با تولیدكنندگان خودداری كنند.

این در حالی است كه برگزاری چنین نمایشگاهی می‌توانست فرصت مناسبی برای طرفین فراهم كند. مسوولا‌ن می‌توانستند مشكلا‌ت دامنه‌دار تولیدكنندگان را از نزدیك بشنوند و مدیران هم اگر پاسخی داشتند ارائه كنند اما وزارت جهاد كشاورزی رویه بایكوت در پیش گرفته است. ابتدا خبرنگاران از مصاحبه با مدیران منع شدند و حالا‌ هم تولیدكنندگان از گفت‌وگو با مسوولا‌ن محروم شده‌اند؛ تولیدكنندگانی كه اكنون با مشكلا‌ت بسیاری دست و پنجه نرم می‌كنند. دامداران هنوز در مورد قیمت شیر ناراضی هستند. تولیدكنندگان پرواری از واردات گوشت ارزان‌قیمت خارجی گله‌مند هستند. عرضه‌كنندگان گوشت مرغ، تعیین قیمت انجام‌شده را غیركارشناسی می‌دانند. صاحبان مزارع مرغ تخمگذار هم چندان امیدی به آینده ندارند. در این میان عدم حضور مسوولا‌ن در جمع صاحبان صنایع را تنها می‌توان بی‌توجهی مدیران مربوطه دانست. درواقع این روزها وضعیت صنعت دامپروری نسبت به نمایشگاه قبلی كه سه سال پیش برگزار شده بود بسیار متفاوت است. تفاوت را حتی می‌توان از نوع برگزاری نمایشگاه دام و طیور هم متوجه شد. در دوره قبلی بهترین سالن‌های نمایشگاه بین‌المللی برای صنعت دام و طیور اختصاص داده شده بود اما این دوره دامپروران را به سالن‌های كج، انحنادار و نمور غربی فرستادند. در ماه‌های گذشته وزیر جهاد كشاورزی بارها از همتای خود در وزارت بازرگانی و معاونانش خواست به مجموعه‌ای از تشكل‌های دام و طیور كمك شود تا نمایشگاه دام و طیور آبرومند برگزار شود، اما سازمان توسعه تجارت ترجیح داد به توصیه وزیر جهاد كشاورزی عمل نكند. شاید مدیران این سازمان هم به این نتیجه رسیدند كه وضع دامپروری ایران با سه سال قبل تفاوت كرده و اكنون دیگر نیازی نیست نمایشگاه آنها با كیفیتی مناسب و در مكان مطلوب برگزار شود. اینگونه بود كه قرارداد برگزاری نمایشگاه برخلا‌ف توصیه وزیر جهاد كشاورزی با یك شركت خصوصی منعقد شد. به طور قطع مجموعه تشكل‌های دام و طیور راضی به حضور در سالن‌های رنگ و رو رفته و از رده خارج نمایشگاه نمی‌شدند اما شركت خصوصی همه شرایط را پذیرفت تا سازمان توسعه تجارت از بن‌بست عدم برگزاری دوساله نمایشگاه دام و طیور، چانه‌زنی مدیران تشكل‌ها و توصیه‌نامه‌های محمدرضا اسكندری رهایی پیدا كند. اینگونه شد كه نمایشگاه امسال در سطحی بسیار پایین و بدون حضور نام‌های مطرح صنعت دام و طیور برگزار شد.

در دوره گذشته بازدید وزیر و معاونانش از نمایشگاه دام و طیور بیش از 7 ساعت طول كشید. در سخنرانی افتتاحیه معاونان وزیر بازرگانی و رئیس شركت سهامی نمایشگاه‌ها هم محمدرضا اسكندری را همراهی كردند.

اما امسال وضع به گونه دیگر پیش رفت و مسوولا‌ن وزارت بازرگانی نیامدند و اندك مدیران جهاد كشاورزی هم در زمان‌های خاص كه تعداد حاضران اندك بود آن هم به صورت گذرا و بیشتر برای خالی نبودن عریضه به نمایشگاه آمدند.

معاون امور دام هم بالا‌خره پس از انتقادهای بسیار راضی شد در روز سوم چند دقیقه‌ای به نمایشگاه بیاید اما بدون گفت‌وگو با تولیدكنندگان یا انجام مصاحبه با خبرنگاران سریع از محوطه خارج شد.

نظام‌الدین سجادی تنها به گفتن دو جمله اكتفا كرد. او گفت: <گرچه صنعت دام و طیور در تحقق اهداف پیش‌بینی شده موثر عمل كرده است اما كندی روند رشد و توسعه سال‌های اخیر، اندكی رویه‌های تولید در این حوزه را تحت تاثیر قرار داده است.> معاون امور دام در حالی كه تشكل‌ها از ایفای هرگونه نقشی در نمایشگاه امسال به دلیل ضعف عملكرد وزارتخانه محروم شدند، افزود: <به‌طور قطع اصلا‌ح سامانه‌های تولید در حوزه دام و طیور منوط به حضور تشكل‌های فعال است.
در همین حال هم مدیركل روابط عمومی وزارت جهاد كشاورزی عدم توجه وزارت بازرگانی به توصیه‌های محمدرضا اسكندری مبنی بر برگزاری توسط تشكل‌های غیردولتی را نشانی از موفقیت وزارت جهاد كشاورزی دانست. محمدحسین انصاری‌فرد در گفت‌وگو با ایلنا، تحریم برگزاری نمایشگاه دام و طیور را تكذیب كرد و در عین حال گفت: <برگزاری اینگونه نمایشگاه‌ها توسط بخش خصوصی نشان‌دهنده محقق شدن اصل 44 قانون اساسی است.> وی بدون اشاره به این مساله كه پس چرا تا چند ماه قبل وزارت جهاد كشاورزی برخلا‌ف این رویه در حال مكاتبه و نامه‌نگاری بود، افزود: <وزیر جهاد كشاورزی به جهت حمایت از تحقق این اصل، برگزاری این نمایشگاه را به‌طور كامل بر عهده بخش خصوصی گذاشت.>
انصاری‌فرد در مورد كیفیت نازل نمایشگاه امسال، دلا‌یل عدم حضور وزیر در جمع تولیدكنندگان و علت تغییر نظر وزیر در واگذاری نمایشگاه به یك شركت خصوصی با وجود انتشار نامه‌های قبلی در رسانه‌ها مبنی بر لزوم حمایت از تشكل‌ها، صحبتی به میان نیاورد.

محدود کننده ها و بازدارنده های غذایی

1-محدوده های پروتئینی :
بازدارنده های آنزیم پروتئاز – محدود کننده تریپسین و کیموتریپسین
محدود کننده های پروتئینی در منابع گیاهی خصوصا گلومها وجود دارند .
سویای خام حاوی عناصری است که منابعی برای تریپسین در امر شکستن ژلاتین می گردد .
سویا یکی از منابع غنی پروتئین گیاهی است و حاوی 40 تا 50 درصد پروتئین است اما سویا چون دارای عناصر ضد مغزی است در هضم و جذب منابع پروتئینی اختلاط ایجاد می شود .
باز دارنده خالص تریپسین موجب ترشح بیش از حد آنزیم های مترشحه از پانکراس و نهایتا بزرگ شدن پانکراس می گردد .
این بازدارنده روند رها سازی اسید آمینه ضروری چون میتونین را آهسته میکند
خنثی سازی اثر بازدارنده های ضد آنزیمی پروتئاز :

از روش های متعدد حرارت دهی همچون تست کردن- پختن- جوشاندن در آب- تشعشع با گاما- مادون قرمز-میکروویو- تست کردن خشک برای خنثی کردن اثرمهلک بازدارنده های تریپسینی استفاده می شود .
قابلیت اثر گذاری این روشها به مقدار رطوبت- اندازه اجسام – شدت دما و مدت زمان حرارت دهی بستگی دارد .
روش های بررسی فعالیت محدود کننده های تریپسین:
اساس متداول ترین روش ارزیابی تعیین کمیت فعالیت محدود کننده تریپسین روشی است که در آن چگونه گی محدود شدن فعالیت تریپسین گاوی در سوبسترای سنتزی به نام N- آلفا-Dو –L آرژانتین-P- نیترویونیلید مورد بررسی قرار گرفت .
روش کروماتوگرافی افینیتی با استفاده از تریپسین تسبیت شده برای اجتناب از تداخل سایر محدود کننده های غیر پروتئینی بکار گرفته می شود . روش جدیدی در علم ایمنی شناسی بکار رفته که میتوان دو منع کننده STIو BBTI را به راحتی تفکیک و اندازه گیری نمود.
روشهای کنترل کیفی بازدارنده تریپسین عبارتند از سنجش اوره آز- جذب کروزول قرمز – اندیس قدرت هضم پروتئین و اندیس حلالیت نیتروژن همبستگی خوبی بین فعالیت بازدارندگی تریپسین و نتایج حاصل از بکار گیری روشهای فوق به دست آمده است .
2- لکتین ها
لکتین ها گروهی از ترکیبات ضد مغذی پروتئینی هستند که در بافتهای گیاهی و حیوانی وجود دارند. در بافتهای گیاهی عمدتا در دانه یافت می شود هر چند در ریشه گیاهان نیز حضور دارند. همچنین منابع لگومینه نیز سر شار از لکتین می باشد . لکتین ها در اصل گلیکو پروتئین هایی هستند که نوع قند موجود در ترکیبات آنها بر حسب نوع لیکتن متفاوت است فی المثل قند لکتین سویا از نوع مانوز می باشد .
درجه سمیت
درجه سمیت لکتین ها متفاوت بوده و حتی بعضی از آنها مثل لکتین موجود در گوجه فرنگی اصلا سمی نمی باشد . در ضمن تاثیر لیکتن اختصاصی بوده و قابلیت مضر بودن لکتین بستگی به نوع حیوان دارد مثلا لکتین موجود در نخود هر چند برای خوک مضر است لیکن برای موش ضرری ندارد . دلیل این امر اختصاصی بودن قابلیت لکتین های متفاوت در امر چسباندن گلبول های قرمز به یکدیگر می باشد .
چگونه گی عمل آن :
ممکن است میکروب های دستگاه گوارش لکتین را به مواد سمی تبدیل کنند چرا که مصرف لکتین در جوجه های که دستگاه گوارش آنها عاری از لکتین است عارضه ای به همراه ندارد. اثر ضد مغذی لکتین بیشتر به علت ترکیب و چسبندگی آن با موکوس دیواره روده است و موجب صدمه زدن به سلول های دیواره می شود و نتیجتا اثر سوء بر جذب مواد مغذی خواهد داشت .یکی از دلایل عمده ای که موجب بازدارندگی لکتین ها می گردد قابلیت بالای آنها در مقابل آنزیم های پروتئاز است . این خاصیت لکتین ها بدلیل وجود اتصالهایی است که بین پروتئین و قند ها می باشد و حتی 2=PH دستگاه گوارش را نیز تحمل می کند .لکتین ها با اتصال به سلول های اپیتلیال روده همچنین موجب رشد غیر طبیعی و برگشت ناپذیر روده میشود چگونگی تاثیر گذاری لکتین بر روند رشد روده چندان شناخته شده نیست. در هر حال سرعت رشد روده می تواند آنچنان باشد که پروتئین مصرفی حیوان بیشتر صرف این مهم گردد و از طرفی دیگر به خاطر تاثیر متابولیسم لکتین بر سلول های اپیتلیوم همواره مقادیر زیادی پروتئین دفع شود تا حدی که جیره حاوی پروتئین بیش از حد محاسبه شده نیز نتواند جوابگوی سایر نیاز های حیوان گردد .
3- تانن ها
خواص فیزیکی و شیمیایی:
تانن ها ترکیباتی هستند که دارای عوامل فنل و گلوکز در مولکول خود می باشند ازت نداشته- قابل تبلور نبوده- اما قالض هستند و با املاح آهن رسوب آبی- سیاه یا سبز می دهند . وزن ملکولی تانن ها حدود 500دالتون است . در حالت خالص تودهای بی شکل بی رنگ و با مزه تلخ و گس می باشند . در واقع مزه گسی و تلخی موجود در تانن ها موجب مقبولیت بعضی از مواد غذایی مثل چای- آبجو- کاکائو و شکلات می گردد .
خواص ضد تغذیه ای تانن ها:
1. مهمترین خاصیت تانن ها قابلیت آنها در ترکیب با پروتئین است بنابر این موجب بازدارندگی عمل آنزیم ها می شوند هر اختلال در عملکرد آنزیم ها موجب فعال شدن بی رویه پانکراس و نهایتا بزرک شدن غیر طبیعی آن می گردد .
2. تانن ها همچنین موجب عدم کارایی سلولاز گردیده و در نتیجه جذب سلولز را مختل می سازد .
3. کاهش اشتها
4. موجب خشک شدن دهان- هز دست رفتن موکوس – ادم اپیتلیال- خارش – صدمه به مجرای دستگاه گوارش جذب بیشتر تانن و نهایتا ایجاد مسمومیت می گردد. به نظر می رسد تاثیر اصلی تانن بر دیواره دستگاه گوارش طیور منجر به ضخیم شدن چینه دان زخمی شدن دئودنیوم و ساییدگی جداره های داخلی دستگاه گوارش شود و نتیجه مستقیم این پدیده ها کاهش هضم مواد خوراکی می باشد .
5. از آنجایی که تانن موجب مختل شدن فعالیت آنزیم های مورد استفاده در امر هضم نشاسته می شود در نتیجه انرژی مصرفی نیز کاهش می یابد .
6. شواهد جدیدی دال بر اختلال تانن در بهره وری از محتویات معدنی- خصوصا کلسیم و آهن مواد خوراکی بدست آمده است ولیکن چگونه گی این پدیده هنوز روشن نیست .
7. وجود تانن در جیره غذایی طیور گوشتی اشکالات اسکلتی حاصله از هر گونه عدم توازن محتویات مغذی خوراک کصرفی را تشدید می کند .
8. وجود 2% تا 4% تانن در جیره غذایی مرغ های تخم گذار موجب بروز اختلالات گستردهای چه در امر کمیت و چه کیفیت تخم های تولیدی می گردد .
9. جیره غذایی حاوی بیش از 5% تانن میتواند منجر مرگ و میر طیور گردد.

روشهای کاهش و مهار اثر تانن در منابع خوراکی
(الف) روش فیزیکی:
خیساندن و پختن
انبار داری غیر هوازی سورگم در 25 درجه سانتی گراد به مدت 10 روز موجب کاهش 70% تانن می شود .
از آنجایی که بیشتر تانن در پوست سخت منبع خوراکی فرار دارد پاکسازی پوست سخت از منبع خوراکی یکی از روش هایی است که میتوان تا حد زیادی از حضور تانن کاست .

روش شیمیایی :
از جمله محلول های شیمیای متداول برای پاک نومدن مواد خوراکی از تانن خیساندن آنها در محلول نمک طعام NOAH است .
با استفاده از اکسید کلسیم یا آهک (CAO) میتوان تا 100% تانن موجود در سویا را خنثی نمود . به نظر می رسد به کار گیری NH4OH نه تنها موجب کاهش تانن می گردد بلکه ازت غیر پروتئنیی مواد خوراکی را نیز افزایش می دهد .
از فرمالدئید نیز برای خنثی سازی تانن در سورگم استفاده شده که نتایج خوبی بدست آمده است .
جوشاندن کنجاله دانه سال در اسید کلریدریک 1/0 نرمال میتواند موجب حذف 61%تانن موجود گردد .
ترکیبات شیمایی چون استن هر چندهم که بسیار موثر است لیکن به دلیل هزینه بالای آن مقرون به صرفه نمی باشد .
خواص و ساختار شیمیایی ساپونین ها:

از لحاظ شیمیایی ساپونین ها به دو گروه استروئید ها و تری ترپنو یید ها تقسیم می شوند . تری تر پنو یید ها به نوبه خود بر اساس محتویات یه اوراسان اولئا نان و لوپان تقسیم پذیر هستند .
ساپونین ها مختلف دارای ساختار شیمیایی متفاوتی هستند هر چند تعداد زیادی از ساپونین ها شناسائی و یا ایزوله نشده اند لیکن این یک حقیقت کاملا محرز است که بعضی از گیاهان می توانند حاوی چند نوع ساپونین باشند .
عوارض ناشی از مصرف منابع ساپونین دار :
در نشخوار کنندگان تولید مفادیر بسیار بالایی حباب های گازی حاصل از تخمیر مواد غذائی که نهایتا منجر به نفخ می گردد .
 طیور حساسیت زیادی به ساپونین ها دارند . حضور 20% یونجه در جیره طیور میتواند معادل 3/0% ساپونین داشته باشد موجب کاهش شدید رشد می گردد همین مقدار در خوراک خوک تاثیر بسزایی ندارد .
موجب عدم ترشح آنزیم های دستگاه گوارش می شود.
کاهش فعالیت آنزیم هایی مثل آلفا- کیموتریپسین را موجب می گردد.
توانایی تشکیل ترکیبات با کلسترول داشته موجب کاهش بی رویه کلسترول خون می شوند.
اختلال در موکوس های سلول دیواره روده کوچک که باعث جلوگیری از تحرک تبادل و انتقال مواد مغذی از دیواره روده می شود .
تنفس تشدید و غیر منظم می گردد.
قابلیت نفوذ پذیری سلول ها را تغییر داده و منجر به مسمومیت زایی می شود .
افزایش ترشح بزاق استفراغ و اسهال می گردد .
در عملکرد کبد و کلیه اختلال ایجاد می کند .
روش های تعیین کمی ساپونین ها

تعیین خاصیت فعالیت همولیتیک:

از عدم رسوب پذیری سلول های قرمز خون میتوان به شدت قابلیت همولیتیک کردن پی برد از شاخص همولیتیک کردن مه یک نسبت عددی بین بین وزن محلول معرف و پائین ترین وزن ساپونین که هنوز توانائی همولیز کردن دارد به عنوان فعالیت همولیتیکی استفاده می شود .
مخلوط و تکان دادن محلول حاوی 5 میلی لیتر1 0/0 – 1%ساپونین در M/15 از K2 HPO4 به مدت یک دقیقه در استوانه مدرج و میزان کف تولید شده اندازه گیری می شود .
اندازه گیری ساپونین با روش های کروماتو گرافی کاغذی در جوار روش گراویمتری کاربرد وسیعی در تعیین کمیت ساپونین ها دارد .