تبلیغات

رتبه سنج گوگل

رتبه سنج گوگل

مقالات علوم دامی - عمل انتقال جنین
 
مقالات علوم دامی

عمل انتقال جنین 1(ET) برای اولین بار حدود 55 سال پیش با موفقیت بر روی گاو ها انجام گرفت.این عمل صرفاً بر روی گاوهای ماده صورت می گیرد. گاو ماده ای كه از او جنین جمع آوری می شود به عنوان دهنده ی جنین و در اصطلاحdonor می گویند.

عملET فرایندی است كه طی آن، جنین ها از شاخ رحم گاوهای دهنده جنین در مرحله پس از مورولا جمع آوری شده و جهت تكامل مراحل آبستنی تا تبدیل شدن به یك گوساله كامل در شاخهای رحم گاوگیرنده جنین ساكن می شوند.

در واقع، گاوهای گیرنده جنین نقش دایه را برای فرزندان گاو دهنده ایفا می كنند

بقیه در ادامه مطلب...

عمل انتقال جنین 1(ET) برای اولین بار حدود 55 سال پیش با موفقیت بر روی گاو ها انجام گرفت.این عمل صرفاً بر روی گاوهای ماده صورت می گیرد. گاو ماده ای كه از او جنین جمع آوری می شود به عنوان دهنده ی جنین و در اصطلاحdonor می گویند.

عملET فرایندی است كه طی آن، جنین ها از شاخ رحم گاوهای دهنده جنین در مرحله پس از مورولا جمع آوری شده و جهت تكامل مراحل آبستنی تا تبدیل شدن به یك گوساله كامل در شاخهای رحم گاوگیرنده جنین ساكن می شوند.

در واقع، گاوهای گیرنده جنین نقش دایه را برای فرزندان گاو دهنده ایفا می كنند. به ازای هر یك گاو دهنده 18-14 راس گاو گیرنده جنین بایستی در نظر گرفته شود.

اصولاً گاو دهنده جنین گاوی است با صفت ژنتیكی برتر و گاو اصیل ولی گاوهای گیرنده جنین، گاوهایی با صفت ژنتیكی متوسط یا پایین می باشند.

اگر چه گاوهای گیرنده از لحاظ فنوتیپی و محیطی ممكن است روی نتاج اثر بگذارند ولی بر ساختار ژنتیكی گوساله، تاثیر نخواهند داشت و از ارزش گوساله برای مقاصد اصلاح نژادی نمی كاهد. 

در چه مرحله ای تخمك بارور شده را به عنوان جنین دانسته و بایستی از گاوهای دهنده جنین جمع آوری نمود؟

پس از این كه اووسیت ها شوك حرارتی دیدند، رشد نموده و لقاح صورت گرفته و 10-9 روز پس از لقاح تخمك بارور شده كه از مرحله مورولا به مرحله بلاستوسیت می رسد، بایستی جمع آوری نمود كه این روزها بر اساس چرخه فحلی ، معادل روزهای 8-6 چرخه فحلی می باشد.

جنین ها حتماً بایستی در فاصله روزهای 8-6 سیكل فحلی، جمع آوری بشوند، چون اگر تا روز 14 چرخه فحلی طول بكشد، جنین ها به دلایل زیر از بین خواهند رفت:

1- تفریخ نشدن جنین های بزرگ و عدم تبدیل آنها به گوساله به خاطر انجماد

2-اثرات تغییرات هورمونی رحم در جنین ها ، به دلیل توقف طولانی جنین در رحم گاو

همزمان سازی فحلی

برای این كه عمل ET با موفقیت بالاتری همراه باشد، بایستی گاوهای دهنده و گیرنده هر دو در یك مرحله از سیكل فحلی باشند تا شرایط لازم جهت دادن و گرفتن جنین در آنها فراهم باشد. برای این منظور عمل همزمان سازی فحلی را انجام می دهند. 

عمل همزمان سازی فحلی با تزریق عضلانی هورمون قابل انجام است. هورمون به كاررفته در این عمل PGF2a می باشد كه باعث تحلیل رفتن جسم زرد می گردد.

تزریق  pgf2aدر 4 روز اول و 3 روز آخر چرخه فحلی موثر نمی باشد. چون در این روزها جسم زرد در حال تحلیل رفتن می باشد. پس زمان مناسب تزریق هورمون PGF2A بین روزهای 18-5 چرخه فحلی می باشد.

سوپر اوولاسیون

با توجه با این كه ماده گاو ها در هر بار تخمك ریزی یا اوولاسیون٬ یك اووسیت آزاد می كند و با توجه به این دوره آبستنی طولانی مدت هم دارد (9 ماه) پس نه تنها سرعت پیشرفت ژنتیكی كند می شود، بلكه یك ماده گاو در طول عمر باروری خود فقط چند گوساله تولید خواهد كرد (كه اغلب كمتر از 10 گوساله خواهد بود ) لذا با انجام عمل سوپر اوولاسیون و به دنبال آن با انجام عمل ET می توان این مسئله را بهبود بخشید.

سوپر اوولاسیون فرایندی است كه در آن به جای این كه از دام دهنده یك تخمك حاصل بشود، چندین تخمك حاصل می شود و می توان در هر دوره تخمك ریزی، به جای یك تخمك 10 تخمك و متوسط 6 تخمك بدست آورد و به تبع آن به جای یك گوساله، متوسط 6 گوساله در یك دوره آبستنی حاصل نمود.

عمل سوپراوولاسیون نیز همانند همزمان سازی فحلی با تزریق عضلانی هورمون قابل انجام است. با این تفاوت كه عمل همزمان سازی فحلی بین هر دو دام دهنده و گیرنده جنین صورت می گیرد ولی عمل سوپراوولاسیون فقط در دام دهنده جنین باید انجام بشود.

هورمونهای به كار رفته دراین عمل، هورمون های FSH و هورمون های PMSG (هورمونهای گنادوتروپین سرم مادیان أبستن ) و هورمون HAP (عصاره هیپوفیز پیشین اسب ) می باشد.

از بین این هورمون ها، هورمون FSH كاربرد بیشتری دارد، در صورتی كه هورمون pmsg هورمون قوی تری است و یك بار تزریق PSMG با تزریق FSH برابری می كند.

چون نیم عمر PMSG به مراتب بیشتر از نیم عمر FSH می باشد و نیم عمر FSH پایین است، به این خاطر آن را به مدت 4 روز متوالی و هر روز در دووعده صبح و عصر تزریق می كنند كه در كل بایستی به میزان 28 میلی گرم FSH تزریق بشود . تا عمل سوپر اوولاسیون انجام گیرد.

پس هم چنان كه در روش تلقیح مصنوعی(AL) یك گاو نر اصیل (مثلاً 3 ساله ) می تواند پدر یك میلیون گوساله باشد در عمل (ET) نیز با فرآیند سوپر اوولاسیون یك ماده گاو اصیل می تواند تعداد زیادی گوساله (فقط در یك دوره آبستنی ) بشود.

شستشوی جنین

پس از اینكه عمل هم زمان سازی فعلی و سوپر اوولاسیون صورت گرفت و تخمك ها به شكل جنین درآمدند بایستی طی عمل شستشوی جنین ها جمع آوری شوند.

برای انجام عمل شستشوی جنین از ماده شوینده مخصوص كه معمولاً حاوی محلول نمكی بافر فسفات +4 درصد آلبومن سرم گاوی است استفاده می شود.

برای انجام عمل شستشو از یك سوند یا كاتتركه به نام سوند فولی معروف است استفاده می شود. این سوند را اول بایستی ضد عفونی كرده سپس به شاخ رحم گاو دهنده جنین وارد نموده و عمل عمل شستشوی را انجام داد.

سوند فولی داراری 3 كانال می باشد. كانال اول مخصوص دمیدن هوا است تا قسمت بادكنكی كه در انتهای این كانال است متورم شده و باد شود تا هم باعث تثبیت سوند فولی در شاخ رحم شده و هم مانع بازگشت مایع شستشوی جنین از طرف شاخ رحم به بدنه رحم بشود.

كانال دوم مخصوص ارسال ماده شوینده مذكور به طرف شاخ رحم است. كانال سوم مخصوص خروج جنین ها به همراه ماده شوینده می باشد كه به داخل لوله آزمایش یا محیط كشت كه حاوی (محلول نمكی با فرفسفات +4 درصد آلبومن سرم گاوی ) می باشد ریخته می شود.

چون غلظت جنین ها بالاتر از غلظت محیط كشت می باشد ، جنین ها در عرض 2 دقیقه در ته ظرف ته نشین شده و بایستی حدود 10 دقیقه محیط كشت حاوی جنین را در جای ثابت و بدون حركت نگهداری نمود.

سپس جنین ها را در زیر میكروسكوپ مورد بررسی قرار داده و آنها را ارزیابی كرده و سپس درجه بندی می كنند كه از جنین درجه 1 (عالی )تا جنین فاسد یا مرده طبقه بندی می شوند.

جنینهای درجه 1 را می توان منجمد كرده و برای مصارف دوره های بعدی نگهداری نمود ولی جنین های درجه 2 یا درجه 3 را می توان همان روز جنین گیری به گاوهای گیرنده انتقال داد.

انجماد جنین

اگر قرار است جنین ها در همان روز جمع آوری شده به گاوهای گیرنده انتقال یابند كافی است برای چند ساعت در محیط كشت تازه و سترون كه دمای آن محیط كشت هم معادل دمای بدن گاو است نگهداری بشود.

ولی اگر بخواهیم جنین ها را برای مدت طولانی نگهداری كنیم بایستی حتماً آنها را منجمد كرده و محافظت نمائیم مثل روش AL كه اسپرم گاو نر اصیل را به صورت منجمد نگهداری می كنند.

ولی جنین ها در برابر عمل انجماد سازی و سپس ذوب كردن یخ شان جهت مصرف بسیار حساس تر از اسپرم می باشند.

هر جنین اغلب در یك استرا 7به حجم 25% سی سی نگهداری می شود . ماده محافظت جنین ها ، گلیسرول و اتیلن گلیسرول می باشد كه اخیراً استفاده از اتیلن گلیسرول نتایج بهتری را نشان داده است.

سپس توسط دستگاه های اتوماتیك دمای استراها را به دمای ازت مایع (196- درجه سانتی گراد ) می رسانند. برای ذوب كردن یخ جنین های منجمد شده نیز جهت مصرف برای انتقال به گاوهای گیرنده با قرار دادن استرا در حمام آب گرم با دمای 37 درجه سانتی گراد یخ ذوب شده و جنین ها برای انتقال آماده می شوند.

وقتی از جنین های منجمد شده ای كه بعد ها ذوب می شوند برای انجام عمل ETاستفاده شود میزان آبستنی نسبت به زمانی كه از جنین تازه استفاده می شود ٬ 10 درصد كم می گردد.

روش های انجام عمل ET

در روش جراحی قدیمی، ماده گاوها را تحت بی حسی عمومی قرار داده، به پشت خوابانیده و شكافی بین پستان و ناف گاو ایجاد كرده رحم را جلو كشیده، و عمل جمع آوری یا انتقال جنین صورت می گیرد ولی در روش جراحی جدید، بی حسی موضعی صورت گرفته و در پهلوی گاو شكاف ایجاد كرده و رحم را جلوكشیده و با پیپت نازك مثل پیپت در عمل AL، جنین ها را از شاخ رحم جمع آوری یا انتقال می دهند. 

هدف از انجام عملET

1- افزایش تعداد نتاج از گاوهای ماده با صفات ژنتیكی برتر (بدین شكل كه با انجام عمل ET می توانیم تعداد گوساله های گرفته شده از یك گاو اصیل و با ارزش را تا چندین برابر افزایش دهیم .)

2- سهولت در امر صادرات و واردات (همچنانكه در عمل AL )كه در آن به جای نقل و انتقال گاو نر اصیل اسپرم منجمد گاو نر اصیل بین كشورها مبادله می شود . در عمل ET نیز به جای نقل و انتقال گاو ماده اصیل ، جنین منجمد شده آن بین كشورها مبادله می شود.

3- انجام عمل دو قلو زایی در ماده گاوها (هر چند ممكن است 15-12 درصد نتاج فری مارتین باشند.)

4- كنترل بیماری هم در دهنده ها وهم در گیرنده ها و هم در جنین های حاصله

5- نگهداری جنین های بدست آمده از گاوهای دهنده جنین به مدت طولانی به خاطر قابلیت انجماد جنین ها.

بهترین كاربردهای مورد استفاده جنین

1- انجام آزمایش بر روی جنین ها: جهت پی بردن به صفات نا مطلوب به عنوان مثال مطالعه و بررسی صفت نامطلوب سم قاطری یا سم بدون شكاف .اگر پدری ناقل ژن این صفت باشد ، نتاج حاصل از آن ، اگر به شكل جنین به گاوهای گیرنده منتقل شود، با مطالعه جنینها در 2 ماهگی می توانیم به این صفت نامطلوب و امثال آن پی ببریم .

2- بكارگیری ماده گاوهای اصیل در تولید گوساله های نر ممتاز : در حالت طبیعی برای این كه 100 گوساله نر اصیل به منظور تحقیقات اصلاح نژادی داشته باشیم، بایستی 300 ماده گاو برای تولید اینها داشته باشیم چون احتمال دارد كه:

الف) همه ماده گاوها آبستن نشوند.

 ب) نیمی از نتاج حاصل، گوساله های ماده باشند.

 ج ) اگر گوساله های نر هم تولید بشوند، گوساله های نر حاصله یا تلف بشوند یا ممتاز جهت انجام عمل اصلاح نژادی نباشند.

پس با انجام عمل سوپر اوولاسیون و متعاقب آن عمل ET می توانیم فقط با نگهداری 150 ماده گاو اصیل به 100 گوساله نر اصیل برسیم چون حداقل یكی از جنین های گاو سوپراووله جنین نر خواهد بود

3- انتقال وسیع و نامحدود ژن: روش ET با در دسترس داشتن جنین می توان ژن را از یك نژاد به نژاد دیگر مهاجرت داد مثل مهاجرت ژن از نژاد گاو اصیل (مانند هلشتاین ) به نژاد گاو بومی. به طور كلی گاودارانی كه تمایل دارند دختران بیشتری از گاو پر تولید و مورد علاقه خود داشته باشند به این كار اقدام می كنند ونیز در صورتی كه نیاز به گوساله نر اصلاح نژادی والدین با كیفیت بالا داشته باشند از این روش استفاده می كنند.





نوع مطلب : علوم دامی، 
برچسب ها :
جمعه 20 مهر 1386 :: نویسنده : حامد فرجی آیگانی


درباره وبلاگ

برای حمایت از ما روی تبلیغات كلیك كنید
مدیر وبلاگ : حامد فرجی آیگانی
نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست ؟








برچسبها
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
Dictionary of Animal Science
مرکز پروژه های دانشجویی ایران