تبلیغات

رتبه سنج گوگل

رتبه سنج گوگل

مقالات علوم دامی - مطالب علوم دامی
 
مقالات علوم دامی

سموم قارچی و تاثیر آن بر بهداشت و کیفیت خوراک دام و طیور

دکتر رسول موحدنژاد-اداره کل دامپزشکی استان فارس

یکی از اصول مهم در جهت کنترل بیماری ها، بهداشت و کنترل آلودگی های خوراک دام و طیور می باشد. زیرا بیشترین اقلام ورودی به مزارع پرورش دام و طیور را تشکیل می دهند و می توانند به صورت مستقیم در حیوان ایجاد بیماری نمایند و یا باعث ایجاد زمینه مناسب برای بروز بیماری های دیگر در حیوان گردند. همچنین می تواند با ایجاد آلودگی در چرخه تولید غذای انسان، باعث ایجاد بیماری در انسان گردند. بطور خلاصه جهت تولید غذای سالم برای انسان، باید عوامل بیماری زا را از ابتدای چرخه تولید غذا، یعنی از خوراک دام و طیور، کنترل کرد.

مایکوتوکسین ها ترکیباتی با ساختمانهای شیمیایی متفاوت با وزن مولکولی کوچک می باشند که متابولیت ثانویه کپک ها و قارچها هستند که بر روی محصولات کشاورزی قبل یا بعد از برداشت،طی حمل ونقل و نگهداری رشد می کنند. . در قارچها و سایر ارگانیسم ها متابولیتهای اولیه ترکیباتی هستند که جهت رشد و تکثیر ضروری می باشند و متابولیت های ثانویه در انتهای فاز لگاریتمی رشد تشکیل می شوند و اهمیت آشکاری در رشد و یا متابولیسم ارگانیسم ندارند. بطور معمول این ترکیبات زمانی تشکیل می شوند که مقادیر زیادی از پیش ساز های متابولیکی اولیه نظیر اسیدهای امینه، استات، پیرووات و غیره تجمع یابند. در واقع سنتز مایکو توکسین ها توسط قارچ روشی است که از طریق آن، ترکیبات پیش ساز مازاد بر نیاز متابولیکی ، کاهش می یابد. حدود 200 هزار گونه کپک و قارچ شناخته شده است که اکثر آنها برای انسان مفید است زیرا در تولید نان، آنتی بیوتیک ها و ..... به کار می روند اما بیش از 200 گونه اثرات مضرخود را بر روی انسان و دام نشان داده است. اثرات مضر مایکوتوکسین ها بر روی سلامتی انسان و دام حدود بیش از 80 سال است که شناخته شده است اما مطالعه روی مایکوتوکسین های مولد بیماری از سال 1960 زمانی که یک مولکول سم از آسپرژیلوس فلاووس استخراج گردیدشروع شد.

تشکیل مایکوتوکسین ها یک مشکل جهانی محسوب می شود و مطابق با آمار سازمان کشاورزی و غذای سازمان ملل متحد تقریبا" 25 درصد دانه های زراعی جهان آلوده به مایکوتوکسین ها هستند و طبق گزارش WHO مایکوتوکسین ها به ویژه آفلاتوکسین یکی از عوامل موثر در بروز بیماریهای ناشی از غذا گزارش شده اند. نظر به اهمیت مایکوتوکسین ها در غذای انسان، استانداردهای بین المللی برای حد مجاز آنها در مواد غذایی از جمله خشکبار تعیین شده است که برای حمایت از حقوق مصرف کنندگان و حضور در بازارهای جهانی،تولید کنندگان را ملزم به رعایت آن می کند.

 

تاریخچه:

در سال ۱۹۶۰ بیش از صد هزار بوقلمون جوان در کشور انگلیس در اثر یک بیماری جدید تحت عنوان بیماری TURKEY X در عرض چند ماه ا زبین رفتند.

 محققین پس ار مطالعات وبررسیهای دقیق دریافتند که بیماری تنها محدود به بوقلمون نشده ودر جوجه اردکها وبلدرچین های جوان منجر به تلفات سنگینی شده است، همچنین به این نتیجه رسیدندکه عامل بیماری از طریق تغذیه با بادام زمینی برزیلی به طیور مزبور منتقل وباعث مرگ ومیر آنها شده است.

 سرانجام بعد از آزمایشات متعددمشخص گردید که خوراک مورد نظر بر اثر آلودگی با نوعی سم که منشا قارچی دارد باعث تلفات طیور گردیده لذا در سال ۱۹۶۱ قارچ تولیدکننده بیماری را ASPERGILUS .FLAVUS وسم حاصله را AFLATOXIN نامگذاری کردند.

 کشف این سموم موجب شد که مسئولین امر به زیانهای حاصله از سموم قارچی به عنوان عامل آلوده کننده مواد غذائی وایجاد بیماری وحتی مرگ در انسان وحیوانات توجه بیشتری

بنمایند.

سال ۱۹۸۲ بیماری مزبور در کشور کنیا مشاهده گردید.

در سال ۱۹۸۳ AUTRUP وهمکاران برای اندازه گیری افلاتوکسین در ادرار از روش SYNCHRONOUS FLURECENCE SPECTROSCOPY استفاده کردند.

 در پائیز ۱۹۷۴ بیماری افلاتوکسیکوزیس در دو ایالت شمالی و۱۵۰ روستای کشور هند

اتفاق افتاد که در این همه گیری ۳۹۷ نفر بیمار شدند که از این تعداد ۱۰۸ نفر جان باختند.

در سال ۱۹۸۶ WILD وهمکاران روشهای ارزیابی سیستم ایمنی راکه دارای حساسیت

قابل توجهی است ،برای تعیین میزان افلاتوکسین در مایعات بدن انسان بکار بردند .

درسال ۱۹۸۸ IARC افلاتوکسین B1  را در لیست مواد سرطانزای انسانی قرار داد .

براساس گزارشات سازمان غذا وکشاورزی سازمان ملل متحد (FAO) هرساله میلیونها تن

مواد غذائی در اثر آلودگی با مایکوتوکسین ها ازبین می رود لذا در سال ۱۹۸۸ برنامه

ریزیها ی زیادی همراه با کارگاههای آموزشی برای کنترل بهداشتی مواد غذائی در سرتاسر

دنیا صورت گرفت.

از سال ۱۹۹۰ روش TLC به عنوان یکی از روشهای متداول جداسازی افلاتوکسین مورد

توجه بوده وبه منظور تشخیص وتعیین مقادیر کمی افلاتوکسین به کاررفته است .در این

روش میزان سم بر حسب NG/G گزارش می شود.

آگاهی و وقوف نسبت به سایر انواع مایکوتوکسین ها از اوایل دهه 1990 شروع گردید که

بسیاری از این مایکوتوکسین ها، سمی تر از آفلاتوکسین ها هستند. ثابت گردیده است که 95

% انواع خوراک ها، بیشتر از یک نوع مایکوتوکسین را در خود دارند

 

مایکوتوکسین ها:

 مایکوتوکسین هایی که در حد بالا می توانند در مواد غذایی یافت شوند توسط 5 نوع قارچ تولید می شوند که عبارتند از:

 1- سموم آسپرژیلوس: آفلاتوکسین های G,B و M اکراتوکسین A ، استریگماتوسیستین و اسید سیکلوپیازونیک

2  -سموم فوزاریوم: داکسی نیوالنول ( DON )، نیوالنول( NIV )، زوالنون( ZON )، تی   -  2 توکسین، فوماتیزین، مونی لی فورمین و دی استوکسی سیرپنول( DA5 )

3-سموم پنی سیلیوم: اکراتوکسین A ،پانولین، سیترینین، پنیترم A و اسید پیازونیک

4- سموم آلترناریا: اسید پیازونیک، آلترنایول و آلترنایول متیل اتر

 5- سموم کلاوی سپس: ارگوت 

تعداد بسیار زیادی از کپکها ترکیبات سمی بنام مایکو توکسین ها تولید می کنند. در در بین مایکو توکسین ها ، 14 نوع سرطانزا وجود دارد که در این میان آفلا توکسین ها از نظرقدرت سرطانزایی قویتر از سایرین می باشند.

دو جنس عمده و اصلی تولید کننده سموم قارچی عبارتند از: آسپرژیلوس و فوزاریوم. عوامل مختلفی بر تولید سموم قارچی توسط قارچ ها تأ ثیرگذارند که از آن جمله رطوبت، درجه حرارت و رشد همزمان سایر میکروب ها می باشند. از میان سموم قارچی شناخته شده، آفلاتوکسین ها عموماً توسط آسپرژیلوس فلاووس تولید می شود.

آفلا توکسین ها توسط دو کپک آسپرژیلوس فلاووس و آسپرژیلوس پارازیتیکوس تولید می شوند. آفلا توکسین ها انواع مختلفی دارند که شامل آفلا توکسین B1, B2 G1, G2, M1, M2  و مشتقات آنها که آفلاتوکسین  B1 قویترین نوع آن می باشد. باز تاب نور این شش توکسین در نور ماورائ بنفش بصورت زیر میباشد:

B1

B2

G1

G2

M1

M2

آبی

آبی

سبز

سبز، آبی

آبی

آبی ، بنفش

آفلا توکسین ها در طیف وسیعی از مواد غذایی نظیر خوراک دام و طیور، شیر، آرد گندم ، آرد سویا، کشمش، پنیر، ماست، سوسیس های تخمیری، گوشت های عمل آوری شده و ... مشاهده شده است.

در صورت کپک زدگی خوراک دام و تولید آفلاتوکسین B1 در آن ، مشتق هیدروکسی آن یعنی آفلاتوکسین M1 در شیر مشاهده می شود که همانند Af B1 اثرات هپاتو توکسینی و سرطان زایی دارد البته باید ذکر شود که محققین مختلف وجود آفلا توکسین های M1,M2  را در شیر گزارش کرده اند که همگی آنها مشتقات آفلا توکسین های B1,B2  می باشند. اما مهمترین آفلا توکسینی که در شیر وفراورده های لبنی وجود دارد نوع  M1 می باشد.

در مورد حداکثر مقدار مجاز AFB1 وAFM1 در کشورهای مختلف قوانین متنوعی وجود دارد، اما به طور معمول حداکثر مقدار مجاز AFB1 را در خوراک  دام    ppb20-10    در نظر می گیرند. مطالعات مختلف نشان داده اند که میزان تولید AFM1 در شیر چیزی حدود 1-2 درصد میزان AFB1 درخوراک دام میباشد. بنابراین در بسیاری از کشورها مقدار مجاز AFM1 رادر شیر      ppb05/0تعیین می کنند. با توجه به این که در کشورهای درحال توسعه،ازجمله ایران، حجم قابل توجهی از خوراک دام آلوده به کپک ودر نتیجه آفلا توکسین های متنوع می باشد وجود AFM1 درشیر دام ها امری طبیعی میباشد، حتی در کشورهای توسعه یافته نظیر آمریکا نیز گاهی اوقات شیوع گسترده AFM1 را درشیرهای تولیدی می توان دید.درمورد نحوه اثرات سرطان زایی آفلا توکسین ها مطالعات متعددی توسط محققین مختلف انجام شده است واکثرمحققین بر این عقیده اند که آفلا توکسین ها بخصوص نوع B1 که قویترین وسمی ترین نوع نیز هست از طریق اتصال به مولکول هایDNA سلول و ایجاد جهش های نقطه ای در آن و اختلال در سنتز DNA اثر خود را می گذارند.

البته به جز اسیدهای نوکلئیک، سایر ماکرو مولکولهای سلولی نیز ممکن است تحت تاثیر آفلاتوکسین ها قرار گیرند. مشخص شده است که  تغییرات  آنتی اکسیدانی

butylated      Hydroxyanisole)      )  BHAو نوع مطلب : علوم دامی، 
برچسب ها :

جمعه 6 اردیبهشت 1387 :: نویسنده : حامد فرجی آیگانی

افلاتوكسین ها

  AFLATOXINS

مقدمه :

افلاتوكسین ها سمومی هستند كه بوسیله تعدادی از قارچ ها كه برروی خوراك دام ومواد غذائی رشد می كنند،تولید شده ومی توانند بیماری افلاتوكسیكوزیس را درحیوانات اهلی وانسان ایجاد كنند .در مورد این سموم وبیماری های حاصله در سراسر جهان تحقیقات زیادی صورت گرفته است .

عوامل محیطی مختلفی برروی تولید افلاتوكسین دخالت دارند از این رو شدت آلودگی بستگی به موقعیت جغرافیائی ، شیوه كشاورزی ،حساسیت محصولات كشاورزی قبل از درو،پروسه تهیه مواد غذائی ووضعیت انبار محصولات دارد.

افلاتوكسین ها نسبت به سایر سموم قارچی به علت اثرات سرطان زائی وایجاد مسمومیت حاد از اهمیت بیشتری برخوردارهستند.بسیاری از كشورهابا توجه به داشتن آلودگیهای قارچی در مواد غذائی ومحصولات كشاورزی با تصویب قوانین ومقررات ویژه ای توانسته اند بهداشت وسلامتی مواد غذائی تولیدی خود را تامین نمایند.(7)

تاریخچه :

در سال 1960 بیش از صد هزار بوقلمون جوان در كشور انگلیس در اثر یك بیماری جدید تحت عنوان بیماری TURKEY X  در عرض چند ماه ا زبین رفتند.محققین پس ار مطالعات وبررسیهای دقیق دریافتند كه بیماری تنها محدود به بوقلمون نشده ودر جوجه اردكها وبلدرچین های جوان منجر به تلفات سنگینی شده است ،همچنین به این نتیجه رسیدندكه عامل بیماری از طریق تغذیه با بادام زمینی (1)برزیلی به طیور مزبور منتقل وباعث مرگ ومیر آنها شده است .سرانجام بعد از آزمایشات متعددمشخص گردید كه خوراك مورد نظر بر اثر آلودگی با نوعی سم كه منشا قارچی دارد باعث تلفات طیور گردیده لذا در سال 1961 قارچ تولیدكننده بیماری را ASPERGILUS .FLAYUS وسم حاصله را AFLATOXIN نامگذاری كردند .كشف این سموم موجب شد كه مسئولین امر به زیانهای حاصله از سموم قارچی به عنوان عامل آلوده كننده مواد غذائی وایجاد بیماری وحتی مرگ در انسان وحیوانات توجه بیشتری بنمایند.(7)

در پائیز 1974 بیماری افلاتوكسیكوزیس در دو ایالت شمالی و150 روستای كشور هند اتفاق افتاد كه در این همه گیری 397 نفر بیمار شدند كه از این تعداد 108 نفر جان باختند . در سال 1982 بیماری مزبور در كشور كنیا مشاهده گردید .

1-BRAZILIAN PEANUT                                                                        

 

در سال 1983  AUTRUP وهمكاران برای اندازه گیری افلاتوكسین در ادرار از روش SYNCHRONOUS FLURECENCE SPECTROSCOPY استفاده كردند.

در سال 1986 WILD وهمكاران روشهای ارزیابی سیستم ایمنی راكه دارای حساسیت قابل توجهی است ،برای تعیین میزان افلاتوكسین در مایعات بدن انسان بكار بردند .

درسال 1988 IARC(1) افلاتوكسین B1 را در لیست مواد سرطانزای انسانی قرار داد .( 11و1)

براساس گزارشات سازمان غذا وكشاورزی سازمان ملل متحد  (FAO) هرساله میلیونها تن مواد غذائی در اثر آلودگی با مایكوتوكسین ها ازبین می رود لذا در سال 1988 برنامه ریزیها ی زیادی همراه با كارگاههای آموزشی برای كنترل بهداشتی مواد غذائی در سرتاسر دنیا صورت گرفت (4).

درسال 1990 بنابه گزارش مركز كنترل بیماریها(2) در كشور آمریكا عامل ایجاد بسیاری از موارد مسمومیت های غذائی ،میكربها وقارچهای بیماریزا بوده اند.

از سال 1990 روش TLC به عنوان یكی از روشهای متداول جداسازی افلاتوكسین مورد توجه بوده وبه منظور تشخیص وتعیین مقادیر كمی افلاتوكسین به كاررفته است .در این روش میزان سم  بر حسب NG/G گزارش می شود.(7)

افلاتوكسین ها:

افلاتوكسین ها ، مایكوتوكسین ها ئی هستند كه توسط دونوع كپك به نامهای ASPERGILUS.FLAVOUS و ASPERGILUS.PARASITICUS ایجاد می شوند .در كلمه  AFLATOXIN حروف A و F  به ترتیب نماینده جنس قارچ یا ASPERGILUSوگونه آن یا FLAVOUS می باشند كه با لغت  TOXIN تركیب شده است .(9و8).

مطالعات زیادی در مورد گونه های این قارچ شامل  ASPERGILUS.PARASITICUS و

ASPERGILUS.FLAVOUS و ASPERGILUS.NOMIUS و ASPERGILUS.NIGER در دانشگاههاومراكز تحقیقاتی جهان صورت پذیرفته است .براساس این مطالعات در طبیعت چهار نوع افلاتوكسین اصلی شامل B1و B2و G1و G2  ودونوع محصولات متابولیكی به نامهای M1و M2 وجود دارند كه می توانند خوراكهای دام وانسان همانند ذرت ،سورگوم ،گندم ،سویا ،كنجاله پنبه دانه ، بادام زمینی ، آجیل ها، خشكباررا آلوده سازند .( 14و9و7و2)

1-INTERNATIONAL AGENCY RESEARCH CANCER                       

2-CENTER CONTROL DISEASE                                                         

 

آفلاتوكسین های M1و M2 برای اولین بار از شیر دامهائی كه  با خوراك آلوده تغذیه شده بودند ، جدا شدند .(7و2) این سموم دارای ساختمان ملكولی مشابهی بوده ویك گروه از تركیبات اكسیژن دار هتروسیكلیك را تشكیل می دهند.(7)

 

افلاتوكسین های G2,B2 مشتقاتی از G1,B1 بوده وافلاتوكسین های M2,M1 به ترتیب از افلاتوكسین های B2,B1 حاصل می گردند وفرمول ملكولی آنها به شرح زیر است

B1=C17H12O6                               G1=C17H12O7

B2=C17H14O6                                G2=C17H14O7

 

چنانچه گاو شیری از خوراك دام آلوده به افلاتوكسین B  تغذیه نماید آنزیمهای موجود در كبد آن را به افلاتوكسین M  تبدیل كرده كه در شیر وادرار را دفع می شود.(6و4)

این سموم در شیر ، پنیر ،بادام زمینی ،تخم پنبه ،مغز بادام ،چاشنی ها، انجیر ودر انواع مختلف خوراكهای انسانی ودامی یافت شده وقابل اندازه گیری است گاهی تخم مرغ ومحصولات گوشتی به علت استفاده از خوراك آلوده ،آلودگی به افلاتوكسین را نشان می دهند . افلاتوكسین ها از مسائل مهم بهداشت عمومی به شمار می روند و می توانند در كلیه مراحل تولید، فرآوری ،حمل ونقل وذخیره به مواد غذائی آسیب برسانند .(7)

فاكتور هائی كه می توانند زمینه های لازم جهت رشد قارج وتولید افلاتوكسین را ایجاد نمایند شامل آلودگی محصولات كشاورزی قبل از درو،به تعویق افتادن زمان خشك كردن محصولات وبالابودن درصد رطوبت آن ،آفات نباتی وانباری ،شرایط نگهداری مواد غذائی در انبار(از نظر میزان در جه حرارت ورطوبت )می شوند.همچنین عواملی نظیر استرس ناشی از كمبود آب وخشكسالی ، باروری ضعیف گیاهان وتراكم زیاد آنهادر مزرعه ،وجود علفهای هرز ، افزایش درجه حرارت محیط در ازدیاد كپكها وتولید سم نقش دارند .(7و4و2)

حساسیت فردی حیوانات به سم افلاتوكسین به طور قابل توجهی متفاوت بوده وبه گونه ،سن ،جنس ،وتغذیه حیوان بستگی داشته به طوریكه حیوانات جوانتر دارای بیشترین حساسیت به این سم می باشند.

عواملی نظیر وضعیت تغذیه  ،وجود عوامل بیماریزامانند ویروس هپاتیت ویا آلودگی های انگلی در ایجاد بیماری در انسان نقش داشته ومواردی مانند محدودیت دسترسی به مواد غذائی ،فراهم بودن وضعیت محیطی مناسب جهت رشد قارچها ،نبود سیستم كنترلی ومراقبت بخصوص هنگامی كه انسان برای مدت طولانی در معرض دزهای كم سم قراردارد،می تواند موارد بروز بیماری را افزایش دهند.(7)

اثرات  سم آفلاتوكسین در بهداشت وسلامتی انسان وحیوان :

انسان بوسیله مصرف غذاهای آلوده در اثر رشد قارچها درمعرض خطرات ناشی ازسم قرار گرفته وچون جلوگیری از رشد قارچها در مواد غذائی آسان نیست بنابراین پیشگیری از بیماریهای قارچی در انسان وحیوان مشكل می باشد.

در بعضی از كشورهای جهان مانند تایوان ،اوگانداوهندوستان مواردی از بروز افلاتوكسیكوزیس انسانی در اثر مصرف غذاهای آلوده ،گزارش شده است امادر كشورهای توسعه یافته به دلیل وجود سیستم های كنترلی دقیق ،فروش مواد غذائی آلوده ممنوع بوده وبیماری به ندرت مشاهده می شود. (7)

علائم بالینی مشاهده شده در انسان شامل استفراغ ، دردناحیه شكم ،ضایعات حاد كبدمثل FATTY CHANGE، ادم ریوی ،لرزش عضلانی ،كوما،تشنج ومرگ همراه با ادم مغز ودرگیری اندامهائی نظیر كبد ،كلیه هاوقلب می باشد.(7و4و2)افلاتوكسین B1 از عوامل تراتوژنیك موتاژنیك وسرطانزای انسانی است (19و14و4و3)

اگر انسان روزانه برای مدت طولانی كمتر از 10 میكروگرم به ازرای هر كیلوگرم وزن بدن افلاتوكسین B1 دریافت نماید به عوارض زود گذر وموقتی مبتلا می شوداما چنانچه این میزان به 50 میكروگرم برسد اثرات بالینی مهمی رخ خواهد داد وتظاهرات اپیدمیولوژیكی اتفاق می افتد.(2) .

مطالعات انجام شده در آسیاوآفریقا نشان می دهد كه جیره های غذائی حاوی افلاتوكسین از عوامل ایجاد سرطان كبددر انسان هستند بنابراین محققین بیمارستانهاومراكز درمانی سراسر جهان در جستجووتلاش برای مشخص نمودن علل سرطان كبد می باشند.آنها پس از بررسهای زیادی پی برده اند كه افرادی كه در معرض فاكتورهای خطر مانند هپاتیت ،سیروز كبدی ،افلاتوكسین ها،پیری وعوامل ارثی قرار دارند احتمال ابتلا به سرطان كبد درآنها بیشتر است. فاكتورهای خطر عواملی هستند كه شانس ابتلا انسان را به یك بیماری افزایش می دهند.(18)

.علائم بالینی مشاهده شده در حیوانات شامل اختلال در دستگاه گوارش ،جلوگیری از فعالیت سیستم ایمنی ،كاهش تولید مثل ، افزایش ضریب تبدیل غذا ،كاهش شیر وتخم مرغ ،كم خونی ،یرقان وكاهش رشد می باشد.ایجاد سرطان توسط افلاتوكسین به طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته است وكبد اندام اصلی است كه در بیشتر گونه ها آسیب می بیند . نتایج حاصله از این مطالعات حاكی از آن است كه افلاتوكسین های B1 ،M1،G1 باعث ایجاد انواع سرطان در گونه های مختلف حیوانات می شوند. در حیواناتی كه تحت تاثیر افلاتوكسین قرار گرفته اند،اشتها كم شده تلفات ناشی از این سموم قابل مشاهده است (7و4) چنانچه میزان دریافتی افلاتوكسین در خوراك خوك بین 100-400PPB باشد ،میزان رشد كاهش می یابد .امااگرمیزان دریافتی بیش از 400PPB گرددضایعات كبدی ،خونریزی در اندامهای داخلی وحتی مرگ مشاهده خواهد شددر حلیكه علائم بالینی در گوساله وگاوهاوقتی ظاهر می شودكه به ترتیب میزان 150PPBو 600PPB افلاتوكسین را دریافت كرده باشند..

در شكل مزمن علاوه بر  ضایعات كبدی ،كاهش رشد ،كاهش راندمان تغذیه ،ضایعات كلیوی ،اختلال در متابولیسم پروتئین هاوچربی ها دیده شده ودر شكل حاد بیماری علائمی نظیر بی حالی ،درد ناحیه شكم ،اسهال ، RECTAL PROLAPSE وسرانجام مرگ مشاهده میشود.(17و5)

افلاتوكسین ها می توانند نكروز حاد ،سیروز وتومورهای كبدی ، را در گونه های مختلف حیوانی ایجاد كنند به عنوان مثال افلاتوكسین B1 در بسیاری از گونه ها شامل پستانداران ،پرندگان ، ماهیها   جوندگان سرطانزا می باشد.براساس تحقیقات بعمل آمده LD50 سم برای اكثر گونه ها                ./5-10MG/KGگزارش شده است .(1) افلاتوكسین ها در كبد حیوانات متابولیزشده وغلظت زیاد آن می تواند باعث بیماریهای كبدوسرانجام مرگ حیوان شود.امادر غلظتهای كم می تواند عوارض گوناگونی مانند ایجاد نواقص مادرزادی ،خونریزی در عضلات وكاهش فعالیتهای سیستم ایمنی را در بر داشته باشد.(19)

شرایط نمونه برداری :

نمونه گیری وآماده كردن نمونه ها جهت آزمایش از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده در غیر اینصورت ممكن است در تشخیص افلاتوكسین اشتباهاتی رخ دهد .باتوجه به این موضوع طرحهای اختصاصی وگسترده ای جهت حذف این سموم وبعضی از مواد غذائی نظیر ذرت ،بادام زمینی وآجیل ها تدوین شده است . در نمونه گیری باید ابتدانمونه های اولیه از محموله های مورد نظر برداشت شده وپس از اینكه به طور كامل مخلوط شد،نمونه نهائی اخذ گردد..

تمام روشهای آزمایش شامل سه مرحله است :

1-    استخراج

2-    خالص سازی

3-    تعیین میزان سم

اخیرادر مرحله دوم ،توسط روش استخراج فاز جامد(1) ،مواد اضافی به منظورخالص سازی جداشده ودر مرحله آخر برروی عصاره حاصله آزمایشا ت  لازم انجام ومیزان سم مشخص می گردد.

آزمایشات_(2و3) TLC,LC از رایج ترین روشهای آزمایشگاهی برای تشخیص افلاتوكسین در مواد غذائی است .اما با توجه به اینكه این روشها پرزحمت ووقت گیر بوده واحتیاج به دانش وتجربه زیادی دارد وهمچنین ممكن است وجود ناخالصیهای حاصله در نتیجه آزمایش تاثیر بگذارد لذا امروزه روشهای آزمایشگاهی جدیدی كه براساس آنتی بادی های اختصاصی طراحی شده ،مورد استفاده قرار می گیرد. .این آزمایشات  شامل ELISA ,ICA,IMMUNE ASSAY،(4) ICAمی باشند وبراساس تركیب آنتی بادی ها وافلاتوكسین پی ریزی شده اند.(7)

در سالهای اخیر WILD و همكاران برای تعیین میزان افلاتوكسین B1 ازروش ELISA استفاده نموده وتوسط این روش وجود افلاتوكسین B1 را درنمونه های ادرار اخذ شده از انسان تائید كرده اند. آنها پس از آزمایشا ت متعدد نتیجه گرفتند كه وجود تركیب DNA وافلاتوكسین در ادرار باوجود این ماده در غذا هماهنگی داشته واندازه گیری آن در ادرار مناسب ترین روش برای اندازه گیری سموم مذكور در غذا وجیره می باشد.(7)

افلاتوكسین ها به طور غیر قابل اجتنابی خوراك دام وانسان را آلوده می سازند. سازمان غذا وداروی آمریكا ( FDA) در خصوص میزان مجاز افلاتوكسین ها در غذای انسان ودام به منظور حذف اجناس تقلبی وآلوده، دستورالعمل هائی را تدوین كرده است .این سازمان حداكثر میزان مجاز افلاتوكسین ها را در خوراك انسان ودام   20PPB ودر  شیرخام ./5PPB اعلام نموده است .(17و9و7) چنانچه میزان افلاتوكسین شیر خام كمتر از ./3PPB باشد در حد ایده آل می باشد.(12و11و5)

 

1-SOLID PHASE EXTRACTION                                                             

 

2-THIN LAYER CHROMATOGRAPHY                                              

3-LIQUID CHROMATOGRAPHY                                                         

4-IMMUNOAFFINITY COLUMN ASSAY                                           

 

 

حدكثر میزان مجاز افلاتوكسین در خوراك دام ویاشیر كه مخاطره ای برای انسان ایجاد نمی كند را ACTION LEVEL می نامند چنانچه به منظور كاهش میزان سم ،غذای آلوده به افلاتوكسین با غذای دیگری مخلوط شود به طوریكه میزان ALآن كمتر از 20PPB گردد،به دلیل تهدید سلامتی جامعه قابل استفاده برای گاو شیری نیست .همچنین اگر  AL شیر بیشتر از ./5PPB باشد قابل مصرف نبوده وباید معدوم گردد.(6).

 

روشهای خنثی سازی افلاتوكسین :

برای خنثی كردن ویا كاهش میزان سم افلاتوكسین روشهایی زیر  پیشنهاد گزدیده است.

1-    جداسازی فیزیكی

2-    غیر فعال كردن توسط حرارت

3-    پرتونگاری

4-    استخراج توسط حلال

5-    جذب از محلول

6-    غیر فعال كردن توسط میكربها

7-    تخمیر

.ازبین روشهای  یاد شده ،روشهای شیمیائی به عنوان استراتژی اصلی جهت خنثی سازی به كار می رود. مواد مختلف شیمیائی جهت غیر فعال كردن افلاتوكسین مورد آزمایش قرار گرفته اند.محققین پس از بررسی ومطالعه به این نتیجه رسیده اند كه بیشتراین مواد به دلیل ایجاد باقیمانده در مواد غذائی

،ایمنیت لازم راندارند.دربین این مواد آمونیاك وبی سولفیت سدیم اشكالات فوق را نداشته لذا جهت خنثی سازی ویا كاهش سم قابل استفاده می باشند.

تحقیقات اخیر نشان می دهد كه مواد مغذی موجود در جیره شامل پروتئین ها،چربی ها ،ویتامین ها ،عناصر كمیاب ،مواد افزودنی نظیر آنتی بیوتیكهاومواد نگهدارنده باعث كاهش اثرات سمی افلاتوكسین می گردد.لذا جهت خنثی كردن اثرات افلاتوكسین روشهای جدیدی مورد مطالعه قرار گرفته است كه در این روشها مواد جاذب غیر آلی كه به جاذبهای شیمیائی معروف هستند به جیره غذائی حیوانات اضافه می شوند.یكی از این مواد(1) HSCAS می باشد كه ضمن اتصال به ملكولهای افلاتوكسین ،آن را بی حركت كرده واز جذب آنها  توسط بدن جلوگیری می كند.(11و7و5)

1-HYDRATED SODIUM CALCIUM ALUMINOSILICATE                  

 

 

 

بر اساس بررسیهای صورت گرفته موادی مانندSODIUM ALUMINIUM SILICATES و BENTONITES می توانند با بعضی از افلاتوكسین ها متصل شده واز جذب آنها جلوگیری كنند. موادی مانندMOS) MANNAN OLIGO  SACHARIDES ) كه از سلولهای مخمر تولید مشوند ممكن است در كاهش اثرات سم تاثیر داشته باشند .به هرحال موادفوق به عنوان مواد افزودنی ضد افلاتوكسین در كشور آمریكا شناخته شده اند.(12و1)

 

زیانهای اقتصادی ناشی از افلاتوكسین :

زیانهای اقتصادی ناشی از آلوده شدن مواد غذائی وخوراك دام وطیور به افلاتوكسین ها شامل حسارات اقتصادی وارده به صنعت دامپرو.ری ،تلفات دام وطیور ،زیانهای وارده به محصولات كشاورزی ،شیوع بیماریهای دامی در دامداریها ومرغداریها ،ضعیف شدن سیستم ایمنی دامها ،كاهش رشد وتولید ،افزایش ضریب تبدیل مواد غذائی ،هزینه های برنامه ریزی جهت كاهش خطرات می گردد.

براساس گزارشات سازمان FAO سالیانه 20% از محصولات غذائی تولید شده در دنیا توسط سموم قارچی آلوده می شوند كه در این آلودگی افلاتوكسین ها سهم بیشتری نسبت به سایر سموم دارند .همچنین میزان زیانهای ناشی از حذف مواد غذائی آلوده وخسارات وارده به محصولات كشاورزی آمریكا در هر سال 100میلیون دلار اعلام شده است (7و4و3)

بر طبق بررسیهای بعمل آمده توسط CDC  (  CENTER DISEASE CONTROL ) و FDA 14-3 درصد از جمعیت آمریكاسالیانه به مسمومیت غذائی مبتلا می شوند كه از این تعداد تقریبا 9000نفر در سال در اثر مایكوتوكسین ها وباقیمانده های داروئی ،مواد شیمیائی كشاورزی وهورمونهای از بین می روند.

بنابر آنچه ذكر گردید در حال حاضر پیشگیری وخنثی كردن این سموم در خوراك دام وانسان از مسائل مهمی است كه صنایع غذائی دنیا باآن روبرو است وبایستی جهت حفظ بهداشت وسلامتی افراد جامعه با برنامه ریزیهای دقیق نسبت به حذف آنها از مواد غذائی اقدام نمود.

                                                                        

 

                                                                        تهیه و تنظیم: دكتر عمادالدین ادریسی

                                                                          كارشناس اداره كل دامپزشكی فارس

                                                                                                 اسفند 83

 

 

 

 

 

 

 

REFERENCE:

 

1- AFLATOXINS.US FOOD AND DRUG ADMINSTRATION FOOD BORN PATHOGENIC MICROORGANISM AND

 

2- AFLATOXICOSIS.AFLATOXINS ESSENTIAL DATA.1999

 

3-AFLATOXIN .PROPERTIES OF AFLATOXIN AND IT PRODUCTING FUNGI .REDDY .S.V AND FARID WALIYAR 2000

 

4-A FOCUS ON AFLATOXIN CONTAMINATION. ANDREW.M.HAMBLIN.UNIVERSITY OF ILLINOIS.1997-2001

 

5-AFLATOXIN IN MILK .SIMON KENYON. DECEMBER 2002

 

6-AFLATOXIN M1 IN MILK BY MICHAEL.P.CARLSON , RICHARD.J.GRANT .NEB FACTS,2002

نوع مطلب : علوم دامی، 
برچسب ها :

چهارشنبه 4 اردیبهشت 1387 :: نویسنده : حامد فرجی آیگانی
تولید آجر و خوراک دام از لجن
بررسی فعالیتهای پژوهشی منحصر به فرد سه تن از دانشجویان رشته محیط زیست واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی در خصوص تولید آجر عایق و نسوز از لجن تصفیه فاضلاب آلومینیوم، خوراک دام از لجن کشتارگاه صنعتی مشهد و تهیه خوراک دام از لجن روغن نباتی طی نشستی مطبوعاتی در این واحد برگزار شد.
به گزارش روز شنبه خبرنگار گروه علمی فرهنگی باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران "ایسکانیوز" دکتر مصطفی خضری مدیر گروه محیط زیست واحد علوم و تحقیقات و استاد راهنمای این دانشجویان در نشست مطبوعاتی فعالیتهای پژوهشی سه تن از دانشجویان واحد علوم و تحقیقات گفت: پایان نامه ها و پژوهشهای انجام گرفته در جهت کاهش تولید آلاینده های محیط زیست بوده و ما جزء نخستین افرادی هستیم که مسئله کمینه سازی ضایعات تحت عنوان سیستمهای کمینه سازی ضایعات را مطرح و این سیستم مدیریتی را در چندین کارخانه معتبر اجرا کنیم.
وی ادامه داد: با توجه به اینکه میزان آلاینده ها در کشور بالاست و تولید آلاینده ها تقریبا اجتناب ناپذیر است باید میزان آلاینده ها را هر چند باشد کمینه سازی کنیم و حجم آن را کاهش دهیم و از این طریق ضایعات را نیز کم کنیم که برای نخستین بار سه طرح با کمک دانشجویان این واحد دانشگاهی با عنوان تولید آجر و خوراک دام از لجن انجام گرفته است.
دکتر خضری افزود: مشکل لجن چالش آینده تمام کشورهای جهان خواهد بود چون اکثر کشورها به آلاینده بودن لجن و استفاده از آن به عنوان کود استفاده می کردند اما با توجه به بیماری زا بودن موادموجود در این لجن و بار آلودگی زیادی که دارند و حجم بسیار زاید این لجن ها ضرورت انجام این طرح لازم بود.
وی با اشاره به این که در جهان چندین میلیارد متر مکعب لجن و در تهران 4 میلیارد متر مکعب فاضلاب شهری تولید می شود تصریح کرد : مشکل عمده ما فاضلاب صنعتی است که حجم بسیار زیاد این لجن را تولید می کند . روش کار ما در هر سه پروژه اول شناسایی لجن و مواد تشکیل دهنده آن بود که برای هر کارخانه حدودا 10 تا 20 مورد کلی آزمایش شد و با توجه به آزمایشات انجام شده متوجه شدیم فرمول لجن این واحدها به چه موادی شباهت دارد مثلا فرمول لجن واحد آبکاری شبیه ماده معدنی و رموکولیت است و با توجه به شباهت این فرمول با ماده معدنی و رموکولیت استفاده هایی در تولید مصالح ساختمانی سبک انجام شد.
پریسا غفوری دانشجوی کارشناسی ارشد محیط زیست در این نشست در رابطه با کار پژوهشی خود گفت: هدف از انجام این بررسی اثرات زیست محیطی ناشی از لجن واحد های آنودایزینگ آلومینیوم و ارائه راهکارهای مناسب ، یافتن کاربردهایی برای استفاده از کیک لجن واحدهای آنودایزینگ آلومینیوم است به طوری که باعث جلوگیری از رها سازی آن در محیط و کاهش آلوده سازی منابع آب و خاک و در نتیجه حفاظت محیط زیست شود. همچنین فروش محصولات بازیابی شده، صرفه های اقتصادی مناسبی را نصیب این کارخانه کند به منظور انجام این تحقیق چند کارخانه تولید پروفیل آلومینیوم که فرآیند آنودایزینگ و سپس تصفیه پساب در آنها صورت می گیرد انتخاب شد سپس از کارخانه های ابسکون و ایران پویا ( جنرال استیل ) بازدید به عمل آمده و از لجن حاصل نمونه برداری صورت گرفت.
به گفته غفوری نتایج نشان داد که آجرهای با ترکیب 40، 50 و 60 درصد لجن از نظر پارامترهای استاندارد آجر معمولی مصارف داخلی هیچ محدودیتی نداشته و به این منظور قابل استفاده هستند همچنین این آجرها ازنظر نشت فلزات سنگین در حد استاندارد بوده و مشکلی در این زمینه ندارند.
شادی کافی دانشجوی کارشناسی ارشد محیط زیست نیز در این نشست افزود: هدف از تهیه خوراک دام از لجن کشتارگاه صنعتی مشهد ، بررسی راهکارهایی جهت کاهش آلودگی لجن تصفیه فاضلاب این کشتارگاه و استفاده بهینه از آن بوده است.
وی ادامه داد: دفن لجن نیاز به رعایت ضوابط خاصی است که معمولاً به دلیل رعایت نکردن این ضوابط محیط زیست آلوده می شود آلودگی می تواند از طریق آّب و خاک به محصولات کشاورزی و انسان راه یابد.
به گفته وی بهترین راه مهار این مشکلات استفاده بهینه از این ماده زائد است زیرا این ماده در صورت عمل آوری صحیح می تواند به یک ماده مفید تبدیل شود به طوری که در کشتارگاه بعضی از کشورها از این ماده به عنوان مکمل خوراک دام استفاده شد.
وی با بیان این مطلب که : آزمایشات متعددی بر روی لجن به منظور اثبات آلودگی آن نسبت به استاندارد های زیست محیطی و پی بردن به ارزش این ماده به عنوان خوراک دام صورت گرفت گفت: طبق نظریه کارشناسان خوراک دام می توان از این ماده به عنوان یک بخش تشکیل دهنده خوراک استفاده کرد و جیره نویسی با توجه به ارزش غذایی لجن عمل آوری شده صورت پذیرفت و با ماده مذکور کنسانتره تهیه شد به این ترتیب ماده زائدی که مشکلات فراواین برای دفن آن وجود دارد به یک ماده مفید و مغذی جهت تغذیه دام تبدیل گشت.
الهام منصوری خامنه دانشجوی کارشناسی ارشد محیط زیست در رابطه بررسی آلودگی های لجن ناشی از تصفیه پساب صنایع تولید روغن نباتی و ارائه راهکارهای عملی گفت: هدف از انجام این تحقیق بررسی آلودگی های لجن تصفیه فاضلاب این کارخانه و در صورت امکان استفاده از این لجن به صورت ماده اولیه و یا هر نوع مصرف دیگردر صنایع دیگر است.
وی ادامه داد: محصولات کارخانه صنعتی بهشهر روغن نباتی جامد لادن و بهار و روغن نباتی مایع لادن و آفتابگردان است که در سه شیفت کاری روزانه حدود 100 تن روغن تولید می کند. پساب این کارخانه l/h240000 است که پس از تصفیه وارد رودخانه کن می شود.
وی با بیان این مطلب که لجن تصفیه فاضلاب این کارخانه حدود ده تن در روز است افزود: تصفیه لجن شامل تغلیظ ، تثبیت و آبگیری از لجن است که روزانه این لجن به محل دفن کهریزک انتقال داده می شود و این عمل در روز حدود 50000 تومان برای کارخانه هزینه در بر دارد .
وی ادامه داد: آزمایشهای میکروبی نشان می دهد که لجن آبگیری شده حاوی قارچهایی مانند آسپرژیلوس فلاووس و سموم ناشی از آن می باشد اما لجن فرآوری شده فاقد قارچ است .
وی افزود: آزمایش از کنستانتره تولیدی نشان می دهد که این کنسانتره از نظر غذایی مناسب و از نظر وجود فلزات سنگین و وجود استرانسیم مطابق با نیاز و سطح تحمل دام می باشد و از نظر میکروبیولوژی فاقد هرگونه آلودگی است.
وی خاطر نشان ساخت: با توجه به مقایسه با استانداردهای آب و خاک که انجام گرفته است ، این لجن هم از نظر فلزات سنگین وهم از نظر عناصر مغذی آلاینده است و باعث آلودگی آب و خاک خواهد شداز نظر زیست محیطی آلوده کننده محسوب می شود




نوع مطلب : علوم دامی، 
برچسب ها :
جمعه 30 فروردین 1387 :: نویسنده : حامد فرجی آیگانی
تغذیه مهمترین امر در پرورش طیور بوده و حدود 75 تا 80 درصد هزینه تولید را شامل می شود بنابراین با توجه به اهمیت و ضرورت ان لازم است که مدیریت تغذیه و کاربرد روش های جدید مدیریتی به عنوان یک مساله مهم وجدی مدنظر پرورش دهندگان قرار گیرد تحقیقات و گزارش های متعدد منتشره حاکی از آن است که بافت دان تاثیر بسزایی درعملکرد مرغ گوشتی دارد وبه ویژه دان پلت ، سرعت رشد را بهبود بخشیده کارایی دان را افزایش می دهد در این مقاله تاثیر بافت و شکل دان بر صفات تولیدی مرغ گوشتی مورد بررسی قرار می گیرد .

 

اشکال دان

جیره های طیور به سه شکل آردی ، کرامبل و پلت تولیدمی گردند در فرم آردی ، مواد اولیه غذایی جیره به شکل آسیاب شده هستند در ساخت پلت ، جیره آسیاب شده باکمک بخار آب ، داغ و مرطوب شده  ، سپس با فشار از دستگاه پلت زنی عبور کرده مجددا سرد می شود و در نهایت به صورت استوانه ای کوچک در اندازه های مختلف شکل می گیرد اگر پلت های درشت به وسیله غلتک های مخصوص خرد گردند محصولی بین دان آردی و پلت حاصل می گردد که به آن کرامبل گفته می شود .

 

تاثیر بافت خوراک بر توان تولیدی پرنده

در پرندگان حواس پنج گانه مخصوصا حس چشایی و بویایی به طور ناچیزی توسعه یافته است و این محدودیت توسط گیرنده های مکانیکی موجود در منقار جبران شده است جوجه ها با کمک این گیرنده های مکانیکی ، ذرات درشت تر را تشخیص و ترجیح می دهند با افزایش سن پرنده و بزرگتر شدن منقار ، مصرف ذرات بزرگتر توسط پرنده افزایش یافته و این توانایی درسن 4 روزگی کاملا آشکار می گردد تحریک این گیرنده های مکانیکی ، بر اشتها تاثیر مستقیم داشته درنهایت نقش مهمی را در توان تولیدی پرنده ایفا می نماید تحقیقات مختلف نشان داده است که بافت خوراک یکی از مهم ترین عوامل موثر بر توان تولیدی پرنده می باشد تغذیه پرنده با جیره کرامبل یا پلت قدرت انتخاب را از پرنده سلب کرده و پرندگانی که غذا را به این شکل دریافت می کنند مجبورند که تمامی محتویات غذا را به مصرف برسانند به این ترتیب از انتخاب قطعات درشت وعدم مصرف ذرات ریز که عمدتا ویتامین ها ، مواد معدنی و اسیدهای امینه ضروری می باشند جلوگیری می شود با توجه به اهمیت این ترکیبات درچند روز اول زندگی استفاده از جیره های کرامبل به میزان زیادی ازعوارض سو ناشی از این کمبودها کاسته وکاربرد آن به طور مشخص در سنین ابتدایی پرورش گله های مادر ، تحریک اشتها و حفظ یکنواختی رابه دنبال خواهد داشت بر اساس دلایل ذکر شده در زمان تغذیه با پلت رشد بهتر شده ضریب تبدیل غذایی بهبود قابل ملاحظه ای خواهد یافت . در سالن های مرغداری دیده شده است که پرندگان سنگین تر در زمان پخش دان قطعات بزرگ تر را که معمولا ذرت و سایر غلات میباشند به طور انتخابی مصرف کرده به دلیل عدم توزیع مناسب دان غیر یکنواختی در رشد به چشم می خورد بافت خوراک از طریق تاثیر بر قسمت های مختلف دستگاه گوارش و سرعت عبور غذا بر توان تولیدی پرنده تاثیر می گذارد هر چه ذرات غذایی درشت تر باشد سرعت عبور غذا از دستگاه گوارش کندتر شده میزان جذب افزایش می یابد ازاین طریق سرعت رشد وضریب تبدیل نیز بهبود یافته سودمندی تغذیه باکرامبل و پلت حاصل میگردد . بعد از خوراک دان به شکل کرامبل و یا پلت ، خوراک بلافاصله در چینه دان حل شده آغاز سریع هضم میزان جذب را افزایش می دهد ثابت شده است که تغذیه با پلت حرکات دودی دستگاه گوارش را بالا برده بازده خوراک بهتر می شود علاوه بر این اگر پرنده در ابتدا دان را به شکل کرامبل وسپس به شکل پلت دریافت کند دستگاه گوارش سازگاری بیشتری نسبت به اندازه ذرات پیدا می کند و لذا این پرنده رشد بیشتر و ضریب تبدیل مناسبتری نسبت به پرنده ای خواهد داشت که از ابتدا جیره آردی دریافت کرده باشد . تغییرات شیمیایی درحین تهیه پلت نیز بر هضم و جذب غذا تاثیر داردبخار آب ، حرارت و فشار اعمال شده درجریان ساخت پلت ، سبب ایجاد تغییراتی در دان شده سبب ایجاد تغییراتی در دان شده هضم سریع تر غذا وبهبود بازده را به دنبال دارد حرارت طی فرایند پلت  سبب از بین رفتن برخی از ممانعت کننده های رشد موجود در مواد خوراکی نیز شده انرژی قابل متابولیسم هم افزایش می یابد به عنوان مثال کنجاله بذرک ، زمانی که به شکل کرامبل یا پلت درمی اید ارزش انرژی زایی آن به طور معنی داری بیشتر می شود زیرا فشار و حرارت حاصله در طی عملیات ساخت پلت ، سلول های ذخیره کننده چربی در دانه های روغنی راشکسته و همین عامل، مصرف چربی را بهبود می بخشد انرژی قابل متابولیسم کنجاله سویا نیز در اثر پلت کردن افزایش یافته جذب چربی از 73 درصد در حالت آردی به 91 درصددرحالت پلت می رسد . همچنین در هوای گرم می توان مصرف خوراک در طیور را با استفاده ازخوراک پلت تحریک کرده و افزایش داد.

 

تاثیر بافت خوراک در حفظ کیفیت مواد مغذی و بهداشت دان

بافت خوراک یکی از عوامل موثر در حفظ کیفیت مواد مغذی می باشد . پلت کردن دان به حفظ کیفیت مواد خوراکی کمک می کند و به دلیل فشرده شدن اجزای مواد غذایی به یکدیگر سطح تماس اجزای تشکیل دهنده خوراک با هوا کمتر شده لذا دان پلت شده را می توان در مدت زمان بیشتری نگهداری نمود این امر به ویژه در اضافه کردن چربی به خوراک می تواند بسیار سودمند باشد به طوری که چربی موجود در پلت به علت تماس کمتر با هوا دیرتر اکسیده می شود ومشکلات ناشی از فساد آن کاهش می یابد حرارت و فشار در طی فرایند پلت سبب کاهش میکروارگانیسم هایی نظیر قارچ ها و باکتری ها ازجمله سالمونلا درغذا می شود و طیور خوراک سامتری را دریافت می کنند همچنین جمعیت میکروارگانیسم های مفید روده که خود عامل موثری درهضم وجذب مواد غذایی می باشند نیز افزایش می یابند .

 

سهولت در ساخت دان

امکان ساخت بسیاری از فرمول های مناسب غذایی با پلت امکان پذیر است . به عنوان مثال اضافه نمودن مکمل های پودر چربی یا انزیم ها و ... در ساخت پلت بهتر صورت می گیرد استفاده از ویتامین ها وداروهای پوشش دار و مقاوم در برابر گرما اثرات سوحرارت را از بین می برد . به طور کلی توسط این روش فرمول مورد نظر به طور مناسب یکنواخت ، با سهولت بیشتر و هزینه کمتری تولید می گردد .

 

صرفه جویی در فضای اشغالی حین حمل و انبار

با تولید پلت وزن حجمی توده غذا 40 تا 100 درصد افزایش یافته فضای کمتری برای نگهداری و انبار دان مورد نیاز است تولید پلت سبب دوبرابر شدن توانایی حمل دان بدون اثر سو بر آن شده بدین ترتیب هزینه حمل ونقل ضمن حفظ کیفیت خوراک به نصف تقلیل خواهد یافت باید متذکر شد که خوراک پلت نشده در زمان حمل و نقل ویا در هنگام بارگیری و تخلیه در صدی از مواد غذایی با ارزش خود را به صورت ایجاد غبار از دست خواهد داد این مواد جز ترکیبات گران قیمت و با اهمیت درجیره غذایی بوده شامل انواع پیش مخلوط نظیر ویتامین ها، املاح ، اسیدهای آمینه  و داروها می باشند این مواد به راحتی از خوراک جدا شده از کیفیت دان کاسته خواهد شد همچنین در روش پلت طی حمل و نقل ، ذرات بزرگتر از کوچکتر جدا نشده کیفیت مناسب خوراک حفظ خواهد گردید .

تاثیر بافت خوراک بر سیستم ایمنی و بیماری ها

طی آزمایش های مختلف ثابت شده است که تغذیه جوجه ها در چند روز اول زندگی با جیره هایی که دارای ذرات درشت بوده است از آلودگی زرده جلوگیری کرده به جذب زرده کمک موثری می نماید همچنین به دلیل دریافت کامل مواد مغذی توسط پرنده سیستم ایمنی توسعه مناسبی می یابد و مقاومت نسبت به بیماری ها وسایر عوامل منفی محیطی بالا می رود به علاوه  ،مصرف غذای آردی به علت ایجاد گرد و غبار درهنگام تغذیه جوجه ها به دستگاه تنفسی آنها آسیب رسانده آنها را مستعد ابتلا به بیماری هایی نشزی CRD می کند که با مصرف پلت این عوامل منفی به میزان زیادی کاهش می یابد .با مخلوط کردن دان کرامبل و پلت و استفاده از پلت های کوچک تر و رعایت برخی مسایل مدیریتی ، سندرم آسیت ، مرگ ناگهانی و کانی بالیسم که مصرف پلت گاهی به عنوان عامل مستعد کننده در بروز انها ذکر میگردد قابل کنترل می باشند همچنین مصرف پلت باعث افزایش رطوبت بستر نمی گردد زیرا علی رغم بالا رفتن آب مصرفی به دلیل وجود مواد پیوند دهنده در پلت ازجمله بنتونیت سدیم که خاصیت جذب آب دارد آب اضافی جذب شده و مشکل رطوبت بستر از بین می رود .

 

تاثیر بافت خوراک بر دستگاه گوارش

همان طور که قبلا ذکر شداندازه ذرات خوراک بر توان تولیدی پرنده موثر بوده این تاثیر بر روی قسمت های مختلف دستگاه گوارش اعمال می گردد درتحقیقات مختلف مشخص گردیده است که پلت ، وزن سنگدان و حجم آن را کاهش داده اما تاثیری بر pH دستگاه گوارش ندارد در جوجه های تغذیه شده با جیره آردی سنگدان وزن بیشتری داشته و دوازدهه سبک تر می شود همچنین pH محتوای روده کاهش یافته جمعیت میکروبی سکوم درجوجه های تغذیه شده با جیره آردی نسبت به جیره پلت کمتر می باشد کاهش وزن لوزالمعده و به تبع آن کم شدن فعالیت تریپسین و آمیلاز روده در جوجه های تغذیه شده با جیره اردی دیده می شود





نوع مطلب : علوم دامی، 
برچسب ها :
چهارشنبه 21 آذر 1386 :: نویسنده : حامد فرجی آیگانی

مقدمه
تولید مثل عاملی كلیدی در تعیین بازده پرورش گاوهای شیرده می باشد. در بهترین شرایط هر ماده گاو، سالانه یك گوساله تولید خواهد كرد. از نظر اقتصادی، باروری معمولا با توجه به فاصله زایش پی در پی دو گوساله ارزیابی می شود. معیارهای اندازه گیری بازده تولید مثل، شامل تعداد تلقیحات به ازای آبستنی، میزان آبستنی در ازای اولین تلقیح، تعداد روزهای باز و فاصله زایش می باشد. فاصله زایش مطلوب در بیشتر گاوداریها 12-13 ماه است. در بیشتر گاوداریها درصد آبستنی با اولین تلقیح بین 50-60 % است و برای 55% آبستنی ها به حدود 8/1 تلقیح برای هر آبستنی نیاز است. یكی از دلایل مهم اقتصادی نبودن پرورش گاو شیری در استان، پایین بودن راندمان تولید مثلی در گله هاست. ضعف در تشخیص بموقع فحلی و آبستنی موجب می شود تا فحلیهای زیادی در زمان طول عمر اقتصادی گاو از دست برود كه این امر به خودی خود سبب طولانی شدن فاصله دو زایمان و به تبع آن ضررهای مالی فراوان به دامداران می گردد. این مقاله ترویجی، كه با همكاری كارشناسان مركز تحقیقات و معاونت امور دام و بخش ترویج استان تهیه شده است، سعی دارد كه دامداران استان را با روشهای سنتی و علمی تشخیص به موقع قحلی و آبستنی متعاقب تلقیح آشنا كند.
مفهوم فحلی:
پدیده فحلی ، فاصله زمانی است كه در طول آن حیوان ماده سر پا می ایستد تا با حیوان نر جفتگیری كند .این حالت متعاقب تغییرات هورمونها و به خصوص هورمون استروژن رخ می دهد. بنابراین فحلی یك پدیده رفتاری محسوب می شود. در صورتیكه زمان بروز فحلی بموقع تشخیص داده نشود و گاو بموقع تلقیح نگردد، دست كم به اندازه یك چرخه فحلی، فاصله گوساله زائی افزایش خواهد یافت. بنابراین مدیریت و تشخیص گاو فحل از لحاظ اقتصادی بسیار حائز اهمیت می باشد و مدیران واحدهای پرورش گاوهای شیرده باید از تمام امكانات موجود برای تشخیص گاوهای فحل استفاده كنند. با توجه به توسعه تكنیك تلقیح مصنوعی، به جای گاو نر خود گاودار باید عمل فحل یابی را انجام دهد و اینجاست كه بسیاری از اشتباهات مدیریتی موثر بر باروری گله آشكار می شود. مشكل مربوط به تشخیص فحلی در گاوهای ماده به خاطر كوتاه و متغیر بودن طول دوره فحلی می باشد. تشخیص فحلی در صبح زود بلافاصله پس از روشن شدن هوا یا در سپیده دم بیشتر اهمیت دارد و اغلب گاوها بین ساعت 2 بامداد تا 5 صبح فحل می شوند.
جنبه های اقتصادی تشخیص فحلی:
یكی از مهمترین جنبه های مدیریتی در گله های بزرگ گاوهای شیرده ، تشخیص فحلی می باشد كه هیچ روشی نمی تواند جایگزین بازرسیهای پیاپی و سیستیماتیك برای تشخیص این حالت گردد. این حالت 6 الی 30 ساعت طول می كشد ولی به طور میانگین برای اكثر گاوهای ماده این حالت 12 الی 18 ساعت طول می كشد.درصد عمده ای از فحلیها در شب بین ساعت 6 بعد از ظهر تا 6 بامداد رخ می دهد.از عواقب تشخیص نادرست فحلی می توان به گمراهی دامدار در تشخیص فحلی آتی، متحمل شدن هزینه های تلقیح نادرست و باز گشت به فحلی مجدد گاو مذكور اشاره كرد. تلقیح گاوی كه در حالت فحلی نیست ، باعث می گردد كه رحم گاو كه در این حالت مقاومت كمتری به پاتوژنها دارد، دچار عفونتهای رحمی گردد. وجود تعداد بی شماری از گاوهای شیرده در گله های تجارتی ،نیاز به دستیابی به روشهای مناسب تشخیص فحلی و استفاده از وسائل كمكی و نوین،برای تشخیص فحلی را همواره بوجود می آورد.
علائم و نشانه های فحلی:
مطمئن ترین نشانه فحلی برای تشخیص گاودار، سر پا ایستادن گاو ماده و اجازه سواری دادن به سایر گاوهاست، در بعضی موارد كه بكرات دیده می شود اینست كه گاو فحل برای سواری گرفتن از دیگر گاوها تلاش می كند به طوری كه گاوهای غیر فحل از جهت عقب سعی بر سوار شدن بر گاو ماده فحل را دارند در حالی كه خود گاو ماده از جهات مختلف سعی بر سواری گرفتن از سایر گاوها دارد. از مهمترین علائم فحلی كه دامداران به طور سنتی با اتكا به آنها فحل یابی می كنند عبارتند از: رفتارهای غیر عادی، عصبی بودن، ناآرامی، تورم فرج و خروج ترشحات آبكی از واژن، كاهش تولید شیر و كاهش مصرف خوراك، كنارگیری از گله، انبساط مردمك چشم می باشد. گاوی كه فحل شده معمولا دارای كپل و كشاله ران آلوده می باشد و موهای ابتدای دم آشفته می باشد. حالت فلهمن(Fleman) از دیگر نشانه های فحلی است كه در آن حیوان سر خود را بالا نگهداشته و لبهای خود را به سوی بال خم می كند. تجربه دامداران استان عمدتا بر تعییر رفتار عادی گاو فحل اشاره دارد بطوریكه گاوی كه مثلا همیشه پیش از همه وارد شیردوشی می شود در زمان فحلی آخرین گاوی است كه وارد شیر دوشی می شود. همچنین دامداران استان در فصل زمستان مشاهده نموده اند كه از پشت گاو فحل بخار بر می خیزد كه این بخار نتیجه افزایش دمای بدن گاو و به دنبالزیاد شدن فعالیت و یا به دلیل تعییرات فیزیولوژیكی دوره فحلی است.

شكل 1- حالت ایستا فحلی را در گاو فحل نشان می دهد.


وسائل و روشهای كمكی برای تشخیص فحلی:

1- استفاده از ركورد برداری و تابلوی تولید مثل:
بی گمان مهمترین كمك در تشخیص فحلی داشتن سیستم ركورد برداری می باشد . یكی از روشهای ركوردبرداری استفاده از تابلوی گردان تولید مثل می باشد. یك تابلوی مدیریت تولید مثل در خیلی از گاوداری ها به عنوان پرونده موقتی اطلاعات و وسیله برای كمك كردن به تصمیم گیری مناسب مورد استفاده قرار می گیرد. تابلو به 12 قسمت تقسیم شده است و هر قسمت یك ماه را نشان می دهد كه خود به روزهای آن ماه تقسیم می شود. در هر روز این تابلو به اندازه یك روز چرخانده می شود. هر طرف شماره یا وسیله چسب

بقیه در ادامه مطلب



ادامه مطلب


نوع مطلب : علوم دامی، 
برچسب ها :
پنجشنبه 8 آذر 1386 :: نویسنده : حامد فرجی آیگانی
مقدمه:
بی حرکت ایستادن و اجازه سواری دادن به گاو نر و یا یک گاو دیگر، اصلی ترین و مطمئن ترین نشانه فحلی، و بهترین شاخص است که نشان می دهد ماده گاو یا تلیسه، در گامه پیش از تخمک ریزی قرار دارد و آماده پذیرش جنسی است. شدت و طول دوره بروز رفتارهای فحلی در خلال چرخه فحلی، بین گاوهای مختلف، بسیار متغییر است. تعداد جفتگیری موفقیت آمیز با گاو نر، می تواند تا 20 بار نیز برسد. "برهم کنش اجتماعی"، سازه های مدیریتی، نوع ساختمانهای نگهداری و امکانات آن، محیط فیزیکی، تغذیه، سن، وضعیت فیزیولوژیکی، سازه های ژنتیکی، و بود یا نبود گاو نر در گله، بر بروز رفتارهای فحلی تاثیر می گذارند. هدف این مقاله ، بررسی جنبه های مهمتر این سازه ها، بر رفتار فحلی در گاو است.
بقه در ادامه مطلب .......Smiley

ادامه مطلب


نوع مطلب : علوم دامی، 
برچسب ها :
پنجشنبه 8 آذر 1386 :: نویسنده : حامد فرجی آیگانی

بیماری لوک در زنبور عسل به دو صورت زیر دیده میشود:

 

الف)لوك آمریكائی :

این بیماری خسارات زیادی رابه زنبوران وارد می سازد ونه تنها منجربه نابودی یك كلنی شده بلكه همه زنبورستان را نابود می نماید. این بیماری فصلی نبوده و در هر فصلی رخ میدهد.عامل بیماری نوعی باسیل بنام Bacillus Larvae است كه لاروها و شفیره های زنبور کارگر تنها میزبان این باسیل می باشند ضمنا این باسیل اسپور بسیار مقاومی دارد.

 

ب)لوك اروپایی:

این بیماری عفونی ناشی از نوعی باكتری بنام Bacillus Alvei است البته این باکتری مانند لوک آمریکایی تولید اسپر نمی نماید.این باسیل تنها عامل بیماری نیست بلکه یک عامل ثانوی یا کمکی برای تولید این بیماری بنام Bacillus Pluton شناخته شده است كه این باکتری هم تولید اسپر نمی نماید.

بقیه در ادامه مطلبSmiley



ادامه مطلب


نوع مطلب : علوم دامی، 
برچسب ها :
دوشنبه 14 آبان 1386 :: نویسنده : حامد فرجی آیگانی
زنبورهای یک کندو شامل یک ملکه، چند صد زنبور نر ون چندین هزار زنبور کارگر می باشد. در تابستان و بهار که زنبورها فعالیت زیادی برای جمع آوری شیره دارند کندو ممکن است 5-7 کیلو زنبور داشته باشد و تعداد زنبورهای نر در این موقع زیادتر از هر موقع دیگر در کندو دیده شوند. هر یک از این دو نوع زنبور وظیفه خاصی دارند ولی منظوری که یک کندو تعقیب می نماید عبارت از بقای نسل و یا دفاع و نگهداری کندو می باشد و نظر انفرادی در بین نیست و هیچکدام از آنها در نتیجه سعی انفرادی قادر نیستند که برای مدت طولانی زنده بمانند و بنابراین هدف آنها به طور دسته جمعی انجام می گیرد.

ملکه
ملکه زنبور عسل بسادگی از کارگران و زنبور نر مشخص می شود. ملکه نسبتا درشت تر و درازتر از کارگران و درازتر از زنبوران نر است، ولی پهن تر از آنها نیست. از آنجا که شکم ملکه طویل و در سطح زیرین پهن است، طول بالهایش نسبت به بدن از بال کارگرها و زنبوران نر کوتاه تر است......

بقیه در ادامه مطلبSmiley



ادامه مطلب


نوع مطلب : علوم دامی، 
برچسب ها :
پنجشنبه 10 آبان 1386 :: نویسنده : حامد فرجی آیگانی


( کل صفحات : 8 )    ...   2   3   4   5   6   7   8   
درباره وبلاگ

برای حمایت از ما روی تبلیغات كلیك كنید
مدیر وبلاگ : حامد فرجی آیگانی
نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست ؟








برچسبها
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
Dictionary of Animal Science
مرکز پروژه های دانشجویی ایران